● ساختار اسکلتی:

مفصل مچ دست به ظاهر از ترکیب دو استخوان زند زبرین و زیرین و هشت استخوان مچ دست بوجود آمده ولی در واقع این مفصل از استخوان های زند زبرین و سه استخوان ناوی ، هلالی و هرمی تشکیل گردیده است . چهار استخوان ذکر شده مچ دست با استخوان های ردیف پایین تر به نام های ذوزنقه و چنگکی نیز مفصل شده و همین استخوان ها با استخوان های کف دست مفصل می شود .مچ دست قادر به انجام حرکات دور شدن ( آبداکشن )، نزدیک شدن ( آداکشن )، باز شدن ( اکستنشن )، تا شدن ( فلکشن ) و هایپرآداکشن و هایپرفلکشن می باشد .

● ساختار عضلانی:

حرکات متنوعی که در مچ دست وجود دارد به علت وجود بیست و پنج عضله ای است که در این قسمت فعالیت دارند ، که قوی کردن این عضلات مخصوصا عضلات ناحیه ساعد می تواند شما را در برابر مچ درد تا حدودی مصون سازد از این عضلات می توان به بازکننده دراز شست دست ، دور کننده دراز شست دست ، تاکننده دراز شست دست ، بازکننده انگشت کوچک دست ، تا کننده عمقی انگشتان دست و چندین عضله دیگر اشاره کرد .

● مچ درد چگونه دردی است ؟

Carpal Tunnel Syndrome یکی از بیماری های بسیار رایجی است که متأسفانه در گذشته چندان مورد تحقیق قرار نگرفته و تا حدی ناشناخته مانده است . معمولاً مردم ، این بیماری را به عنوان " مچ درد" می شناسند که درد آن به انگشت های دست ختم شد ه و حرکات دست را تا حدودی مشکل می سازد و ناتوانی به وجود می آورد. امروزه این ناراحتی در میان کارگران و کارکنان کشورهای صنعتی فوق العاده رایج است. این عارضه در میان کسانی که ساعات زیادی با کامپیوتر کار می کنند؛ مانند صندوق دارها، ماشین نویس ها و کارگران کارخانه های ماشین سازی و افرادی که به کارهای مکانیکی اشتغال دارند بسیار رایج است. در حال حاضراین درد شناخته شده ، و قابل درمان است .البته عوامل دیگری نیز می تواند موجب مچ درد شود ولی این بیماری یکی از شایع ترین علت های درد در ناحیه مچ دست است .

● علل بروز این بیماری:

تحقیقات نشان می دهد از هر ده نفر افرادی که به این ناراحتی دچار هستند ، یک نفر کسانی هستند که با دست هایشان کار می کنند. خانمهای خانه دار ، تایپیست ها ، قصاب ها ، نجارها، موسیقی دانان و خیاط ها بیشتر به این بیماری دچار می شوند . به عبارتی این عارضه در میان زنان ۴۰ تا ۶۰ ساله و بخصوص زنان باردار رایج است ؛ زیرا در دوران بارداری به دلیل ترشحات زیاد هورمون ، غضروف شل شده و باعث تورم می گردد. در ضمن این حالت در میان خانم هایی که قرص ضد بارداری مصرف می کنند نیزدیده می شود . همچنین کسانی که از ناراحتی تیروئید رنج می برند به دلیل نوسان هورمون به این بیماری دچار می گردند.

فشار حاصله بر روی عصب حسی میانی عامل این بیماری است . همچنین رماتیسم مچ و مفاصل دست نیز از علل این بیماری به حساب می آیند.

● ورزش های مفید برای پیشگیری از مچ درد:

با انجام تمرینات زیر می توانید تا حدی امکان ابتلا به مچ درد را در آینده را کاهش دهید.

۱) انگشتان خود را محکم بسته یک ثانیه بسته نگه دارید مجددا باز کنید این کار را بیست بار پشت سر هم برای هر دست انجام دهید .

۲) یک توپ تنیس یا چند جوراب که در هم به شکل توپ پیچیده شده است را در دست گرفته و سعی کنید انگشتان خود را ببندید در این صورت انگشتان شما با مقاومت از طرف توپ مواجه می شود انگشتان خود را در همین وضعیت به مدت سه ثانیه نگه دارید و سپس سه ثانیه استراحت دهید . این حرکت را ده بار برای هر دست انجام دهید .

۳) آرنج خود را طوری خم کنید که ساعد شما با بازویتان زاویه نود درجه تشکیل دهد طوری که کف دست شما رو به بالا باشد سپس انگشتان خود را بسته مچ خود را به آرامی به سمت بالا و پایین حرکت دهید .

۴) دست خود را در همان حالت تمرین شماره قبل نگه داشته ولی اینبار به جای بالا و پایین کردن مچ دست را به چپ و راست به آرامی حرکت دهید ( توجه داشته باشید که مچ در این حرکت باید بدون هیچ شکستگی از ساعد باشد ) .

۵) دست خود را در همان حالت تمرین شماره قبل نگه داشته اینبار مچ خود را طوری حرکت دهید که در مرحله اول کف دست رو به بالا باشد و در مرحله بعد با چرخاندن ساعد کف دست رو به پایین شده باشد ( توجه داشته باشید که مچ در این حرکت باید بدون هیچ شکستگی از ساعد باشد و زاویه نود درجه ای ساعد با بازو حفظ شود ) .

تمرینات شماره سه تا پنج را در سه دوره و هر دوره ده بار انجام دهید .

این سه تمرین را میتوانید با گرفتن وزنه سبک در دست انجام دهید ولی شما در صورتی مجاز به انجام این حرکات با وزنه هستید که مچ شما از عضلات نسبتا قوی بر خوردار باشد وگرنه وزنه می تواند به مچ دست شما آسیب برساند .

● ارتباط مچ درد با رایانه:

استفاده از ماوس تقریبا به بخشی جدانشدنی و معمول در کار با کامپیوتر تبدیل شده است. در بسیاری از موارد باعث بروز مشکلاتی در مچ دست می شود .

توجه به نکات زیر در کاهش مشکلات بوجود آمده در اثر بکارگیری بیش از حد ماوس موثر می باشند:

۱) استفاده از ماوس نوری:

استفاده از ماوسهای قدیمی که با گوی کار میکنند را فراموش کنید. ماوسهای نوری از حساسیت بیشتری برخورداند و به همین دلیل کار با آنها به نسبت ماوسهای قدیمی نیاز به فشار کمتر دست و حرکت کمتر مچ دارد. با کمی تنظیم و انتخاب یک ماوس اپیتک میتوانید حرکت مچ دست خود را کمتر و مدت بیشتری از ماوس بدون احساس خستگی استفاده کنید.

۲) ماوس پد طبی:

ماوس پد های طبی دارای یک بالشتک در پایین پد هستند که مچ دست بر روی آن قرار میگیرد.مهمترین عامل درد مچ در کار با ماوس حالت شکسته و زاویه مچ دست است.که در بلند مدت حتی می تواند باعث دردهای مزمن و ماندگار در مچ دست شود اما در ماوس پدهای طبی مچ دست در وضعیت بهتری قرار میگرد و تقریبا ساعد و کف حالت افقی و بدون شکستی دارند که این مسئله در سلامتی مفاصل و خستگی کمتر مچ دست نقش مهمی دارد.ماوس پدهای طبی قیمت بالایی ندارند و در بازار ایران نیز میتوانید مدلهای خوبی از اینگونه پدها تهیه کنید .

۳) ورزش:

در مورد بسیاری از ما کار با ماوس و کیبورد و یا احتمالا نوشتن تنها کارهایی هستند که با مچ دست خویش در طول روز انجام می دهیم. این در دراز مدت باعث ضعیف شدن مچ دست میشود به طوریکه کمی فشار بیشتر میتواند باعث درد مچ دست شود. لذا انجام ورزشهای ذکر شده در بالا بسیار موثر می باشد.

۴) اسکرول:

تا کنون فکر کرده اید که چه مدت از زمانی را که با ماوس کار میکنید صرف اسکرول صفحات میکنید؟ به خصوص اگر اهل کار با اینترنت و گردش در وب باشید قطعا مدتی را صرف اسکرول صفحات وب سایتها می کنید.اسکرول با حرکت ماوس باعث تغییر زاویه مچ دست و یا حرکت دست می شود.استفاده از ماوسهایی که دکمه اسکرول را وسط کلیدهایشان دارند می توانند نیاز به حرکت دست و مچ را کاهش دهند و طبیعی است که کاری که تنها با حرکت یک انگشت انجام می شود را با مچ دست و یا ساعد انجام نمی دهند.

در نهایت و چنانکه از مطالب بالا مشخص است کمی دقت در انتخاب و خرید ماوس و ماوس پد میتواند سلامتی بیشتر و خستگی کمتری را برای شما به ارمغان بیاورد و البته نباید فراموش کنیم که مچ دستهای ما فقط برای کار با ماوس و کیبورد نیست و برای اینکار نیز ساخته نشده است پس باید سعی کرد به تناسب با نرمشهای خاص آنها را در وضعیت مناسبی نگه داریم .