● پرورش لارو
تخمها پس از طی ۵۵ ساعت دوره پرورشی در دمای ۶۳ درجه فارنهایت (۱۷ درجه سانتیگراد) تبدیل به لارو شده و از تخم بیرون میآیند. لاروهائی که تازه سر از تخم بیرون آوردهاند فاقد باله، چشم و یا دهان هستند اما پیش از نخستین مرحله تغذیه و در عرض ۵ روز این اندامها در آنها رشد مینماید. لاروها قبل از تغذیه آغازین در مخازن ۲۰ تا ۳۰ لیتری که دارای ارتفاع آبی برابر با ۱ تا ۴ متر میباشد قرار داده میشوند. بسیاری از پرورشدهندگان با تراکم ۱۵۰ هزار رشته جلبکی اقدام به افزودن جلبک به هر لیتر از آب مینمایند. تا مشابه تغذیه آغازین کیسه زرده کاملاً جذب گردد اما بافتهای چربی همچنان به مدت چند روز باقی میمانند در این زمان روتیفرها به میزان ۵ میلیلیتر مصرف میشوند تا اینکه ۱۵ تا ۲۵ روز از زمان تخمگشائی در لاروها سپری میشود و در این هنگام شروع به خوردن ناپلی آرتمیا مینمایند
. مقدار مصرف ناپلی آرتمیا در مرحله اول ۱ میلیلیتر است و این مقدار تا شروع تغییر ساختاری به ۵ میلیلیتر نیز میرسد و جمعاً تا ۵۵ روز پس از تبدیل لاروی ادامه مییابد. مرحله تغییر ساختاری در حدود روز سیام و دمای ۱۷ درجه سانتیگراد آغاز میشود و تقریباً ۲ هفته به طول میانجامد سرتاسر دوره پرورش لارو، تماماً در آب شور دریا با درجه شوری ۳۳ppt و حرارت بین ۱۷ تا ۲۱ درجه سانتیگراد انجام میشود.
حد مطلوب بقا و بازماندگی و رشد تخمها در ۱۷ درجه سانتیگراد صورت میگیرد این در حالی است که شرایط بقا و شروع تغییر ساختاری در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد انجام میپذیرد. پرورش لاروها در حوضچهها نیز امکانپذیر بوده اما روشهای بهینه برداشت آنها نیز میبایست تهیه شود. اخیراً ماهیانی را که مرحلهٔ تغییر ساختاری را گذراندهاند میتوان بهتدریج با کاش میزان آرتمیا به نسبت ۵ میلیلیتر تا ۰ میلیلیتر و استفاده از غذاهای جایگزین که اندازه آنها ۲۵۰ تا ۵۰۰ میکرومتر و به رنگ نارنجی یا متمایل به قرمز شبیه به آرتمیا باشند تغذیه کرد.
هنگامیکه کار تعویض غذائی با موفقیت انجام شد پهنماهی چپگرد جنوبی را میتوان برحسب اندازه دستهبندی کرد تا با اجتناب از همجنسخواری بتوان آن را داخل حوضچههای پرورشی قرار داد که در این زمان طول ماهی به ۵/۲ سانتیمتر میرسد.
● میزان رشد
در مورد میزان رشد این ماهیان و ضریب تبدیل غذائی آنها اطلاعات اندکی در دسترس است اما مشخص شده است که ماهی ماده بهطور تقریبی ۳ برابر سریعتر از نرها رشد میکند. مانند سایر ماهیان پهن، جنسیت ماهی قبل از مرحله تغییر ساختاری قابل تشخیص نیست و بدینترتیب زمان مشخصی برای تعیین جنسیت پهنماهی چپگرد جنوبی شناخته شده نیست. در پهنماهی ژاپنی میتوان با ۶ شوک دمائی جنسیت ماهی را با استفاده از تغییرات دمای آب تحتتأثیر قرار داد. دمای مطلوب برای تحتتأثیر قرار دادن بیشترین درصد ماهیان ماده، ۲۱ درجه سانتیگراد است دماهای بالاتر یا پائینتر از آن احتمالاً بهطور چشمگیری منجر به درصدهای بیشتری از ماهیان نر در کل جمعیت این ماهیان خواهد شد و در مقادیر بالائی از تراکم پرورش ساختار جمعیت این ماهیان، به سمت جنسیت نر متمایل میگردد. بنابراین برای نیل به رشد و سوددهی مطلوب در پرورش این ماهیها میبایست مراکز تکثیر پرورش تماماً به تولید ماهیان انگشت قد ماده بپردازند.
پهنماهیها دارای همجنسخواری و تغذیه تهاجمی در سطح آب میباشند این رفتارهای تهاجمی منجر به رشد ناهمگون در بین آنها شده که اغلب میبایست آنها را برحسب اندازه تقسیمبندی و جداکرد تا میزان بقای آنها را افزایش دهد ممکن است نیاز باشد که ماهیان انگشت قد را در طی چند ماه پرورش ۳ یا ۴ دفعه رقمبندی کرد تا در این فاصله زمانی به وزن ۲ الی ۱۰ گرم برسند. ماهیان بزرگتر به چنین دفعاتی از درجهبندی برحسب اندازه نیازی ندارند.
در مورد شناسائی عوامل زیستمحیطی مؤثر بر رشد این ماهیان پژوهشهای چندانی صورت نگرفته است. ماهیانی که تازه مرحله تغییر ساختاری را پشت سر گذاشتهاند در برابر کاهش شوری آب بسیار مقاوم هستند و میتوان آنها را در آبهای شیرین با درجه سختی و قلیائی بالا (در حدود ۲۰۰ ppm یا بیشتر) نیز پرورش داد. مطالعات ۱۲ هفتهای انجام شده در خصوص میزان رشد پهنماهی چپ گرد جنوبی نشان داد که این ماهیان در شوری صفر ppt، چندان تفاوتی از نظر وزنی با هم ندارند. اما در شوری ppt۲۰ از لحاظ جثه، ۶۰ گرم تفاوت وزنی مشاهده میشود. با این حال پیش از هرگونه تلاشی برای پرورش این ماهی در آبهای شیرین و عرضهٔ آن در بازار لازم است مطالعات و بررسیهای طولانیتری انجام پذیرد. بر همین اساس در شرایط زیست طبیعی ماهی، این احتمال وجود دارد که این نوع خاص از پهنماهیها، بتوانند دمای آب بیش از ۲۸ درجه سانتیگراد را در طی دوره پرورش تحمل نمایند. شواهد و گفتههای حاصل از صیادان تفریحی و تجاری نشان میدهد.
پهنماهی چپگرد جنوبی بهطور معمول در ماههای تابستان در آبهای کمعمق با دمای بیش از ۳۰ درجه سانتیگراد صید میشود. میتوان با افزودن درجه شوری به میزان مشابه آب دریا مقاومت این ماهی را در برابر کاهش دمای آب افزایش داده و این امر را با کمتر از ۴ درجه سانتیگراد رساند. سایر ماهیان پهن پیکر مانند: ماهی توربوت، هالیبوت فلاندر ژاپنی در مخازن خارج از سالنهای پرورش واقع در خشکی و یا در مجموعههای سرپوشیده با سیستم مدار بسته کشت میشوند. اندازه و شکل مخزن بهطور چشمگیری متفاوت است اما قطر آن بهطور معمول ۹-۶ متر است و ماهیها به دور از نور آفتاب و در زیر پارچه مشکی رنگ نگهداری میشوند. عمق آب مخازن نیم تا یک متر بوده و آب در آنها بهصورت پیوسته در جریان است و تمامی آب مخزن هر ۲ تا ۳ ساعت بهطور کامل تعویض میشود. این مخازن بهگونهای ماهیدار میشوند که در نهایت با تراکم پرورشی ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم در هر مترمکعب، ماهیهائی به وزن ۱ کیلوگرم را در اختیار دارند. این احتمال نیز وجود دارد که در مراکز پرورش پهنماهی از همین مخازن برای پرورش ماهی استفاده شود.
● عادات غذائی
پهنماهی چپگرد مانند سایر پهنماهی شکلان نیازمند به ۵۰ تا ۵۵ درصد پروتئین میباشد. غذای این ماهی بهطور مشخص دارای ۶ تا ۱۴ درصد چربی و کمتر از ۱۷ درصد خاکستر است. ماهیان انگشت قد این گونه ۳ تا ۴ بار غذادهی میشوند، حال آنکه ماهیان بزرگتر روزانه ۱ یا ۲ دفعه تغذیه میشوند؛ مقادیر تغذیه باید در حدود ۶ تا ۱۰ درصد وزن بدن در طی دوره نوزادی را شامل شود و این مقدار در زمانیکه طول بدن ماهی ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر است میبایست به ترتیب ۴/۰ تا ۲/۲ درصد و ۳/۰ تا ۸/۱ درصد باشد ضمناً در طول فصل زمستان که دمای آب کمتر از ۱۲ درجه سانتیگراد است. میزان وزن غذای روزانه باید ۲/۰ درصد وزن ماهی باشد. گرچه هزینه غذای پرورشی بهدلیل بالا بودن قیمت مواد پروتئینی پرهزینه است اما ضریب تبدیل غذای این ماهی در حد بسیار مناسبی قرار دارد و مقدار تبدیل غذائی آنها کمتر از ۲ به ۱ است از این رو قیمت بالای غذا بهواسطه مقادیر کمتر مواد غذائی مورد نیاز برای تولید هر پوند ماهی جبران میشود.
● بیماری
گرچه هنوز بیماری خاصی در مورد پهنماهی چپگرد (فلاندر جنوبی) گزارش نشده است اما ممکن است آنها نسبت به طیف گستردهای از عفونتهای باکتریائی حاصل از (Aeramonas staphlocaccus) ویبریوزیس که سایر گونهها پهنماهی چپ گرد جنوبی پرورش را آلوده میکند؛ نیز مستعد باشند. ادوارد سیلاتاردا از جمله عوامل دائمی بیماریزای پهن ماهی چپگرد ژاپنی است. ویروسهائی همچون ویروس هرپس (herpes) و هایپرپلاسیا و بیماری عصبی تکروسیس (ویروس تکروسیس عصبی استریپت جک ماهی قباد) نیز در بین کفشک ماهی ژاپنی پرورشی مشاهده میشود و ممکن است در پهنماهی چپگرد جنوبی نیز سبب بروز مشکلات مشابهی گردد.
ذخایر پرورشی که از دریا گرفته شدهاند غالباً دارای انگلهائی هستند که وارد چرخه پرورشی میشوند و از این رو باید این ماهیها را در قرنطینه نگهداری نمود و حداقل چند هفته پیش از وارد کردن آنها به سیستم آب اصلی آنها را در چنین حالتی قرار داد. طبق گزارشها شپشهای دریائی همچون آرگولوس (Argulus) که جزء انگلهای بیرونی هستند و زالوها، همچنین کرمهای رودهای نیز از جمله مشکلات شایع در بین ماهیهای گرفته شده از دریا میباشد.
● بازاریابی
پهنماهیشکلان دارای بازار بسیار مناسبی در سراسر جهان هستند پهنماهی چپگرد جنوبی از لحاظ ظاهری با پهنماهی چپگرد ژاپنی و پهنماهی چپگرد تابستانی تقریباً یکسان بوده و از این رو در بازارهای مشابهی به فروش میرسند.
صید پهنماهی چپگرد جنوبی و پهنماهی چپگرد تابستانی هیچگاه بهطور جداگانه از هم صورت نمیگیرد بهطور کل ماهیگیری در مقیاس تجاری پهنماهی چپ گرد جنوبی از مقدار بیست هزار تن در اواسط دهه ۸۰ به میزان برداشت پایدار تقریباً ۵۰۰۰ تن در سال ۱۹۸۹ کاهش یافت. بخش اعظمی از این ماهیان بهصورت عملآوری شده، فیله به فروش میرسند اما مقدار قابل ملاحظهای نیز بهصورت کامل و تازه صید شده (بیشتر در بازارهای ژاپن و کره) عرضه میگردد. ماهی کامل با کیفیت مرغوب و نگهداریشده در یخ به وزن ۱ تا ۲ پوندی ۴ تا ۶ دلار و قطعات ۴-۲ پوندی ۹ دلار و برای ماهی ۴ پوندی ۱۰ تا ۱۲ دلار به فروش میرسند.
● جنبههای اقتصادی
در مورد پرورش پهنماهی چپگرد جنوبی تاکنون هیچگونه مطالعات اقتصادی صورت نگرفته است. با این حال یک الگوی اقتصادی احتمالی برای پهنماهی چپگرد تابستانی تهیه شده است اما نتایج عینی مربوط به مخارج و عایدات حاصل شده از تولید در مقیاس تجاری هنوز در اختیار نمیباشد. با توجه به شباهتهای زیستشناختی که این ماهی با پهنماهی چپگرد ژاپنی دارد میتوان در خصوص برخی از ابعاد اقتصادی ماهی فلاندر جنوبی برآوردهائی ارائه داد. ژاپن از لحاظ اهمیت در تولید پهنماهی پرورشی با تولید سالانه ۷۰۰۰ تن دارای مقام سوم جهانی میباشد. این سطح از تولید در زمان نسبتاً کوتاه ۲۰ ساله بهدست آمده است، براساس این افزایش تولید در ژاپن (از لحاظ قیمتهای بالای ماهی شهرت یافته است)، میتواند بهطور منطقی موفقیت پرورش پهنماهی چپگرد جنوبی در ایالات متحده را آشکار سازد.
● نتایج
پرورش پهنماهی چپگرد جنوبی هنوز در مراحل اولیه بهسر میبرد. در حال حاضر هنوز اطلاعات بنیادین در خصوص ابعاد پرورشی و اقتصادی آن در دسترس نیست. تولید اندازهٔ انگشت قد این ماهیان در مراکز تفریحگاهی مورد پژوهش و تحقیق قرار گرفته است و گامهای مهمی در این راستا برداشته شده است. لازم است در خصوص روشهای تولید انبوه تکجنسی ماهی ماده انگشت قد تحقیقات بیشتری صورت گیرد، زیرا ماهیان ماده ۳ برابر سریعتر از انواع نر رشد میکنند. تولید تماماً جنس ماده ماهیان انگشت قد مستلزم ایجاد مراکز بسیار اختصاصی تکثیر و پرورش با شرایط کنترلشده دمائی و زیستی برای ذخایر پرورشی در طول مرحله شکلگیری جنسیتی میباشد الزامات غذائی و زیستمحیطی پرورشی این نوع از ماهیها هنوز بهخوبی تعریف شده نیست. اما سیستمهای پرورشی احتمالاً مشابه مواردی است که بیشتر در مورد سایر پهنماهیشکلان مانند پهنماهی چپگرد تابستانی و پهنماهی چپگرد ژاپنی بهکار گرفته شده است.