می توان گفت ، هیچ ویژگی و مهارتی وجود ندارد که بچه ها برای پیشرفت در مدرسه به آن نیاز نداشته باشند . برخی از ویژگی ها و مهارت ها عبارتند از : بهداشت خوب و سلامت جسمانی ، بلوغ فکری و اجتماعی ، مهارت های زبانی ، توانایی حل مسأله ، تفکر خلاق و اطلاعات عمومی درباره جهان .

در حالی که به فرزند خود کمک می کنید در هریک از زمینه های یادشده پیشرفت کند ، به خاطر داشته باشید که :

▪ میزان پیشرفت بچه ها متفاوت است .

▪ بعضی بچه ها در بعضی زمینه ها قوی ترند .

همچنین به خاطر داشته باشید که آماده شدن برای مدرسه ، تا حدی به انتظارات مدرسه مورد نظر از دانش آموز بستگی دارد . ممکن است مدرسه ای بخواهد ، کودک در گوشه ای ساکت بنشیند و الفبا بیاموزد و مدرسه دیگری انتظار داشته باشد ، دانش آموز با بچه های دیگر پیش برود .

به نظر می رسد ، بچه هایی که می توانند خود را با انتظارات مدرسه وفق دهند ، از آمادگی بهتری برخوردارند . ممکن است شما دوست داشته باشید از مدرسه فرزند خود دیدن کنید و از انتظارات مدیر و معلمان مدرسه اطلاع یابید و درباره اختلافات نظر خود با آن ها به بحث بپردازید . هر چند مدرسه ها در برنامه های خود اولویت های متفاوتی دارند ، اما بسیاری از مربیان درباره عواملی که در موفقیت دانش آموزان نقش بسزایی دارند هم عقیده اند .

روانشناسان معتقدند ترس یک حالت هیجانی است نسبت به خطر یا یک محرک مضر که شخص از آن آگاه است . عامل ترس می تواند یک شی باشد ، یک انسان یا مسئله و موقعیت شخص .

ترس غیرمنطقی از مدرسه در واقع معادل واژه School refusal به معنی امتناع از مدرسه رفتن است و یکی از نشانه های اضطراب جدایی از والدین ،‌خانه ، خانواده یا شرایطی است که به آن دلبسته و وابسته شده بود .

امتناع از مدرسه رفتن در هر سنی دیده می شود . اما معمولاً در ابتدای هر مقطع به صورت واضح تر و عینی تر خود را نشان می دهند . تقریباً این مسئله در بین پسرها و دخترها در سنین آغاز مدرسه به طور یکسان دیده می شود ، اما در سطح بالاتر با اندکی تفاوت از یکدیگر سبقت می گیرند . در خانواده هایی که بچه ها با فاصله های زیاد از یکدیگر متولد می شوند شایعتر بوده و همانطور که گفته شد شایع ترین دلیل ترس از مدرسه در بین کودکان و در بدو ورود به مدرسه ناشی از اضطراب جدایی از والدین بخصوص مادراست .

معمولاً مادران بچه هایی که دچار اضطراب جدایی هستند شخصیتی افراطی ، مضطرب ، بیش از اندازه حمایت کننده ، مردد ، غیرمنطقی ، حساس و عاطفی ( سمپاتیک ) دارند که اضطراب خود را با بیان افکار منفی و اضطراب آلود و عمل خود به بچه ها منتقل می کنند .

اغلب مادران کودکانی که ترس مدرسه دارند ، افرادی وسواسی ، کم تحمل ، نکته سنج و موشکاف هستند که احتمالاً خود با یکی از نزدیکانشان در کودکی دچار همین مشکل بوده اند .

ترس یا امتناع از مدرسه بیش از آنکه علت شخصیتی ، عاطفی یا ... داشته باشد ، ناشی از یادگیری است . مادر یا پدری که در ارتباط خود با کودکان مفاهیم و نکته های منفی از محرکها و مکانهایی مثل مدرسه یا درس خواندن می دهند وقتی تجربه های منفی توآم با وحشت و ترس و اضطراب ، خود را از دوران تحصیل و مدرسه ،‌تنبیه و توبیخ ها به بچه ها انتقال می دهند و از آنها می خواهند مواظب رفتارهایشان باشند ، خواه ناخواه ، بذر امتناع و ترس از مدرسه را در افکار آنان می کارند .

● راهکار

والدین تجارب افکار بازخوردهای منفی خود را به کودکان و نوجوانان انتقال ندهند ، با تأکید بر مراحل مختلف رشد کودکی و نوجوانی و تغییرات هر مرحله والدین رفتارهای خود را متناسب با این تغییرات تغییر دهند.. در سنین ابتدایی از ترساندن بچه ها ، ایجاد رعب و ترس از معلم ، تشبیهات ( اگر بچه خوبی نباشد میگم معلم تو را تو کلاس حبس کند ) خودداری کنند . خاطرات ، یادواره ها و تجارب مثبت ، شاد و جالب خود با معلم های دوره ابتدایی را با بچه ها در میان بگذارند ، از معلم ها با القاب خود ( با لبخند ) یاد کنند . آنها را مهربان و دلسوز بدانند و به بچه ها انتقال دهند ، پیش از آغاز مدرسه آنها را با مسئولین ، معلم ها و محیط مدرسه آشنا کنند ،‌به هیچ وجه به خاطر ضعف در فهم یا انجام تکالیف ، تنبیه یا توبیخ نکنند . بچه های دیگر را به رخشان نکشند ، تفریحات آنها را محدود نکنند و دلیلش را مدرسه رفتن قلمداد نکنند . بچه ها را در دوره ابتدایی به خود وابسته نکنند ، سعی کنند روشها را با آنها بیاموزند و بگذارند خودشان با کمک و یاری والدین در حد اعتدال تکالیفشان را انجام دهند ، برای جلوگیری از انزوا طلبی و دوری گزینی سعی کنند از دبیران در منزل استفاده نکنند ، آنها را تا می توانند در محیط های آموزشی و حضور در جمع قرار دهند .

● نکاتی برای مسئولان

برای کاهش هر چه بیشتر مشکل امتناع از مدرسه ، سعی کنید در هر مقطع از وجود کارشناسان روان شناسی و مشاوره به صورت مستمر در مدرسه بخصوص ابتدایی و راهنمایی استفاده کنید . مشاور با ایجاد روابط عاطفی پایدار خواهد توانست بچه ها و نوجوانان را جهت ورود به مقاطع مختلف آماده و شیوه برخورد با مسائل و مشکلات عاطفی و آموزشی را به آنها بیاموزد .

محیط آموزشی و فیزیکی مدرسه ها را شادکنیم ، جذابیت مهمترین عامل جذب بچه هاست .