تنوع بی‌مانندی را در خود جای داده و همین کافی است که حضورش در کنار کویر مرکز ایران بسیار غنیمت باشد.

درخت‌زارها و بیشه‌ها و باغاتش سبب شده تا شهر سبز بنامندش و به راستی که چنین نیز هست.

امروزه کمتر مسافر و گردشگری است که پا به دیار کاشان بگذارد، اما نیاسر را نبیند. چرا که این شهر سبز با تمامی جاذبه‌های خود به ویژه گلاب‌گیران هر گردشگری را با افسون دوباره به این دیار بازمی‌گرداند.

● نیاسر کجاست؟

کهن‌شهر توریستی نیاسر در ۲۵ کیلومتری شمال غربی شهرستان کاشان در حاشیه کویر مرکزی ایران واقع شده است .

وجود منابع آب و خاک کافی ، شرایط اقلیمی مطلوب ، راههای ارتباطی مناسب ، وجود آثار ارزشمند تاریخی و جاذبه‏های زیبای طبیعی از مهم‏ترین شاخصه‏های شکل‏گیری ، رونق و استمرار بی وقفه زندگی در این خطه شده است .

با فرارسیدن فصل بهار و عطر گلهای محمدی طراوتی تازه همچون شبنم بهاری در کنار چشمه اسکندریه و آبشار زیبا به شهر بخشیده .

وجود آثار ارزشمند تاریخی همچون آتشکده ساسانی ، غار تاریخی رئیس ، آسیاب آبی ، حمام صفویه ، برج قاجاریه ، خانه بروجردیها، مقبره‏های قدیمی و جاذبه‏های زیبای طبیعی مانند چشمه اسکندریه ، آبشار زیبا ، گلستان‏های گل محمدی ، درختان تنومند چنار و سروها و سپیدارهای سر بفلک کشیده در دل باغهای سر سبز و زیبای نیاسر موجب شده است تا این شهر در فصول مختلف بویژه فصل گلابگیری (بهار) و تابستان پذیرای هزاران گردشگر داخلی و خارجی باشد.

● جاذبه‌های شهر سبز:

▪ آبشار سرسبز:

آبشار سرسبز نیاسر دارای ارتفاعی بیش از ۱۰۰ متر است. آب چشمه اسکندریه پس از گذر و چرخش از دورن باغ تالار، از آبشار سرازیر می‌شود که باعث بوجود آمدن یکی از زیباترین مناظر منطقه گردیده است.

به منظور بهره‌مند شدن گردشگران از زیبایی‌های وصف‌ناپذیر مناظر دیدنی آبشار و اطراف آن، توسط شهرداری نیاسر، از پای آبشار تا بالای آن و در ادامه تا باغ تالار، پله ساخته شده است که شمارش پله ها تقریباً ۳۰۰ عدد می‌رسد.

▪ چشمه اسکندریه:

یکی از آثار جالب و دیدنی نیاسر، چشمه نیاسر و یا چشمه اسکندریه است.آب این چشمه از پای آتشکده جاری می‌شود.

آب پاک و زلال از میان شکاف سنگ‌های درون گودالی می‌جوشد. این چشمه یقیناً عامل اصلی ایجاد و تداوم تاریخ چند هزار ساله نیاسر بوده است و اکنون نیز منشأ زیبایی‌های فراوان و منبع اصلی آب شهر و مزارع کشاورزی محل است.

آب این چشمه همسان با آب چشمه سلیمانیه فین است.

به نقل از کتاب تاریخ کاشان، اسکندر بن فیلقوس که علم کشف الاسرار داشته و از یاران دانیال نبی بوده محل این چشمه را کشف نمود و به حجاران دستور داد تا آنجا را حفر کنند.آنها هم در یک شبانه روز این چشمه را احداث و احیا نمودند.

آب این چشمه بسیار زلال و مصفا بوده و پس از خروج از دل کوه و در مسیری نسبتاً طولانی بعد از عبور از باغ تالار و باغات بصورت آبشار بسیار زیبایی به پایین و به سمت شهر در حرکت است.این چشمه در تمام طول سال پر آب است و آب آن در تابستان خنک و در زمستان گرم و ولرم است.

▪ آتشکده:

بنای آتشکده گنبددار که به نام آتشکده اردشیر موسوم است از زیباترین چهار طاقی‌های دوره ساسانی است. که بر فراز نیاسر واقع شده و همچنان، پس از عبور دهه‌ها و سده‌ها، اگرچه به خاموشی، اما بردبار و پابرجا مانده است.

براساس نظر آندره گدار، معمار و باستان‌شناس فرانسوی چهار طاقی آتشکده نیاسر به وسیله اردشیر بابکان ساخته شده و اولین معبد و آتشکده‌ای که به وسیله ساسانیان در اوج رواج دین و آیین زرتشتی در ایران بنیان گرفته، آتشکده نیاسر است.

این آتشکده با شماره ۳۱۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گشته است.

▪ غار نیاسر:

سابقه احداث این غار را که دارای تالارها و چاه‌هی دست‌ساز می‌باشد به دوران هخامنشیان نسبت می‌دهند. ساکنین معتقدند که این غار در دوران گذشته جهت محافظت از محصولان و گریز از دست اشراشر بنا شده است و آن را غار ریس می‌نامند.

در سرتاسر بدنه‌های داخلی این غار آثار شیء نوک تیز که بوسیله آن غار حفر شده است دیده می‌شود. طول غار در حدود ۷۸۰ متر است که شامل چهار دهانه ورودی و دو قسمت مجزا است که بخش مرکزی آن شامل مجموعه‌ای است از هفت اتاق که در سطوح گوناگون استادانه حجاری شده است و از طریق چاه‌ها و دالانها به طبقات زیرین مرتبط می‌شود و از عجایب این غار می‌توان به تهویه هوا حتی در عمیق‌ترین نقاط اشاره کرد.

▪ باغ تالار نیاسر:

این باغ در دوره ساسانی ابنیه‌ها و قصرهای زیبا و معظمی را در خود جای داده بود که در گذر زمان رو به نابودی گذاشت. اکنون تنها یک کوشک از این باغ تاریخی بر جای مانده که یادگار اواخر عهد صفوی است. این بنا، محل اتراق سلاطین و بزرگان روزگار بوده، چنانکه پادشاهان آن سلسله هنگام مسافرت به کاشان، گاه و ناگاه برای تفریح و تماشا به تالار نیاسر رفته و مردم آبادی، شب هنگام با افرختن مشعلها و آتش فراوان چراغانی می‌نمودند تا شاه و همراهانش از فراز عمارت منظر را تماشا کنند.

هم اکنون شهرداری نیاسر این باغ را خریدار و به بوستانی عمومی کرده است.

▪ گل و گلاب:

در کنار جاذبه‌های طبیعی و تاریخی نیاسر، جاذبه‌های فرهنگی و انسانی بسیاری نیز وجود دارد که از مهمترین آن می‌توان به گل و گلاب اشاره کرد. نیمه اردیبهشت معمولا آغاز گل چینی و شروع فصل گلابگیری است. گل محمدی با توجه به نامی که برای آن برگزیده‌اند در نظر مردمان شهر تا اندازه‌ای وجه مقدس نیز دارد.

از ویژگی‌های این محصول، حساس بودن آن است در برابر نور خورشید گل چینان صبح زود برای جمع‌آوری گل راهی گلستان می‌شوند. بطوریکه ظهر نشده گل گلستانها چیده شده‌اند. سپس آنها را به کارگاههای گلابگیری می‌فرستند. گلها را به همراه آب در دیگهای مخصوص جوشانده و بخار آن بوسیله لوله‌هایی از آن به پارچهایی وصل می‌شود که داخل آب سرد قرار دارد و بخار، تبدیل به گلاب ناب می‌شود. در فصل گلابگیری گردشگران بسیاری بخاطر گلستانهای پر از گل و عمل گلابگیری به تماشا می‌آیند.

▪ چنارهای کهن:

در نیاسر این درختان بیش از چهار هزار سال عمر دارند که معمولا در کار قنات‌ها هستند. چنار محله رود آب و چنار سرچشمه از جمله اینگونه درختان هستند.

دیگر اماکن تاریخی و طبیعی نیاسرمی‌توان برج چالقاب، چشمه اسکندریه، کوشک صفوی، حمام صفوی، آسیاب آبی، مسجد تاریخی رودآب، خانه بروجردی‌ها،سلخ آب و ... را نام برد.

لازم به ذکر است طی طرح مشارکتی از سوی جمعیت کویر سبز کاشان و شهرداری نیاسر درختان کهنسال این شهر بالغ بر ۱۵۰۰ درخت پلاک گذاری می شوند که هم اکنون این طرح در مرحله نهایی قرار دارد.