توریسم را باید با زادگاهش معنا کرد ، زادگاه توریسم در مکان خود ( یعنی دنیای بیرون) محصولی عینی است ،نه ذهنی و توریسم در معنای امروزیش طی سه یا چهار دهه اخیر تغییراتی بسیار زیادی پیدا کرده است .پس زمان نیز به زادگاه توریسم احاطه دارد.

مشخصه دیگر زادگاه توریسم دنیایی است که آخرین دست آوردهای دانش و فن در آنجا به شکل بهینه به کار گرفته می شود ،پس با دنیایی سر و کار داریم که ظرفیت به کارگیری آخرین پدیده علمی و فنی را دارد .توریسم در واقع میوه شهر نشینی پست مدرنیسم است .زندگی در تمدن ،رفاه، در بالاترین حد فراغت ذهنی بر آمده از تکنولوژی و اطمینان از آینده و هزارن مسئله دیگر، اینها بخشی از معرفه های زادگاه مفهوم توریسم اند .(مجله زمان ،ماهنامه خبری ،تحلیلی ،شماره ۴۴).

جهانگردی از جمله رشته های بسیار متنوع و گسترده ای است که عرصه های مختلفی را در بر می گیرد ،بدین لحاظ شناخت پایه این صنعت ،مفاهیم اولیه آن و در عین حال توجه به ساختارهای اساسی آن از جمله گام های ابتدایی در راه توسعه و بهبود کمی و کیفی صنعت جهانگردی محسوب می شود.

همانطور که در سلسله مقالات قبلی اشاره گردید ،اصولاَ صنعت جهانگردی بر پایه دو بخش اصلی زیر بنا و روبنا ایجاد گردیده است ‍،که زیربنا ،شامل وسایل ارتبطی ،راهها ،مراکز اقامتی و پذیرایی ،جاذبه های جهانگردی ،سیستم حمل و نقل و در مجموع عوامل سخت افزاری موضوع می گردید و در رابطه روبنا هم به نقش عوامل انسانی و نیروهای متخصص و ماهر و در عین حال تبلیغات گسترده رسانه ای اشاره گردید .

در خصوص مباحث سخت افزاری و پتانسیل های بالقوه به تفضیل توضیح داده شد. و در اینجا تلاش می شود که به جنبه های تربیت و آموزش نیروی انسانی متخصص در حوزه های جهانگردی پرداخته شود .

یقیناَ در هر حوزه کاربردی و خدماتی تنها توجه به بخش های اجرایی جهت ارائه بهترین کارآیی ،کافی نبوده بلکه مطمئناَ داشتن بعد نظری و تئوریکی قوی ،با رویکرد جامع و کلان نگر ،می تواند زیربنای مناسی جهت ،جاذبه های عملیاتی باشد .

در خصوص آموزش های جهانگردی در دوره ای قبل و بعد از انقلاب ،فعالیتهایی صورت گرفته است .و لیکن هیچکدام از آنها بصورت مستمر و پیگیر نبوده است .

شاید علت این امر بنا به گفته معاونت سابق آموزش و تحقیقات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ؛ آقای دکتر مستوفی ،برای تلف نشدن وقت ، و به کارگیری کمک های سازمان های بین المللی ،مطالعات عمیق و وسیعی صورت گرفت ، و از کارشناسان سازمان جهانی جهانگردیW.T.O) )

برای نوشتن شرح خدمات این برنامه ریزی کمک گرفته شد .

نکته بسیار مهم در طرح ریزی این برنامه توجه به بخش پرورش نیروی انسانی متخصص و اهمیت ویژه ای آن بود .

به نحویکه در اولین فاز اجرای این طرح به نحوی برنامه ریزی گردیده است که برای ۱۵ ساله آینده از لحاظ تامین نیروی انسانی متخصص و ماهر در امر جهانگردی اقدامات لازم صورت گرفته است .متاسفانه تا به حال آموزش ها بر اساس ذهنیات انجام می گرفته است ،نه بر اساس استانداردهای آموزشی ،بدین سبب در برنامه ریزی جدید کوشش گردیده است که هم از لحاظ کیفیت و هم از نظر کمیت ،استانداردهای بین المللی لحاظ گردد .یکی از راه ای اجرای این امر توقف انحصار آموزش دولتی و اختصاص آن به بخش های خصوصی است .بطوریکه دولت تتها جنبه نظارتی و حمایتی داشته باشد.

بر همین اساس سر فصل های جدید و مطابق با استانداردهای بین المللی آموزش جهانگردی و رائه همه دروس تخصصی به زبان انگلیسی و آموزش زبان دوم به دانشجویان این رشته تحصیلی ،از جمله تلاش های صورت گرفته در این زمینه بوده است .

ماهیت جهانگردی در ارتباط با مردم چهان است و زبان تنها ابزار ارتباط آن محسوب می گردد ،پذیرش نقطه کانون یعنی تطابق کیفیت استاد و دانشجو با ۲۵ کشور جهان و حوزه های آموزشی آنها و اموزش بایدبه حدی برسد تا همه کشور های عضو اسکاپ ،(کمیسیون اقتصادی ،اجتماعی ،سازمان ملل متحد در منطقه آسیا آاقیانوسیه) ،به تجربه یکسانی برسند ‍برای حل ایم مشکل دوره های آموزشی

مطابق با استاندارد تتکوآل جهانی برای اموزش مربیان و مدرسین بخش های خصوصی شروه شده و همچنین قرار است تعدادی از مربیان را بدون هیچ هزینه جانبی به خارج از کشور اعزام نماییم و قطعاَ این مربیان باید تجربه عملی را کسب نمایند .

حرکت بعدی تشویق اتحادیه هتلداران برای راه اندازی مرکز آموزش در داخل هتل هاست ،بطوریکه دانشجویان ضمن تحصیل در محیط ،کار عملی هم بیاموزند و جذب بازار کار شوند .

در خصوص برنامه ریزی های جدید می توان از برخی از نکات را که در طرح های ملی جهانگردی سایر کشور های در حال توسعه لحاظ گردیده است ،استفاده نمود ،به عنوان مثال کشور تایلند به عنوان یک از کشور هایی است که در سالهای اخیر گام های بلندی برای رسیدن به توسعه جهانگردی کشور خود برداشته است .و به گفته سفیر وقت تایلند آقای سوپوت کایموک،صنعت توریسم در تایلند تحت نظر دولت برسازمانهای جهانگردی تایلند نظارت دارد و در راس سازمان یک وزیر قرار دارد که بر فعالیتهای تشکیلات جهانگردی نظارت می کند .

در تایلند همزمان با راه اندازی صنعت توریسم ،آموزش دست اندرکاران این صنعت هم آغاز شده است از آنجا که تایلند همواره ارتقای صنعت توریسم را البته با تاکید بر اکوتوریسم ،در سیاستهای کلی خود در نظر داشته و دارد ،به همین دلیل آموزش در این زمینه را از مدارس شروع کرده است ،تا شهروندان تایلندی هنگام ورود به جامعه ،با کلیات مفاهیم توریسم و موجهه با توریست توجیه باشند .

به هر تقدیر .هر گونه تلاشی که در چارچوب برنامه ملی گردشگری ایران و در راستای اهداف توسعه جهانگردی باشد ،می تواند در بهبود اوضاع این صنعت پر در آمد مفید واقع شود .

در نهایت آنکه آموزش و موثر تر از آن پرورش نیروی انسانی متخصص و ماهر باید از سطوح دبیرستانی و با جهتگیری خاص آغاز گردد ،تا در بعد نرم افزاری و روبنایی این صنعت به حداکثر توان مطلوب دست یابیم .