گروههاى دومين يا ثانوي، گروههائى هستند که طبق قراردادها و ضرورتهاى اجتماعى تشکيل مىشوند و عضويت در اين گروهها بنا به ميل افراد و مطابق مصالح زندگى آنها است. هر لحظه هر فردى مىتواند بههر گروهى که توان برآوردن نيازهاى آن را دارد بپيوندد. مانند کارمندان اداري، تجاري، صنفي، صنعتى و غيره. در اين گروه بيشتر ”هدف“ است که افراد را بههم مىپيوندد.
هدف از تشکيل گروههاى دومين، عبارت است از ايجاد چگونگى فعاليتها و اقدامات متناسبى است که بر پايه صلاحيت، توانائى و موجوديت مسائل مورد نياز اعضاء باشد.
درباره گروههاى ثانوى مىتوان ويژگىهاى مختلف از جمله خصوصيات زير را عنوان کرد:
۱. روابط افراد براساس روابط غيرفردى است. يعنى کليهٔ اعضاء با درنظر گرفتن هدف گروهى خود، ارتباط مناسبى را بين خود و ديگران ايجاد مىکنند.
۲. ارتباط رسمى است.
۳. روابط غيررسمى و ارتباطات غيررسمى که بين افراد بهوجود مىآيد، زائيدهٔ بازتابهاى احساسى و عاطفى افراد است.
۴. ارتباطات در گروههاى دومين، بهطور عمودى و افقى است و به طريق رسمى با مقامات مافوق و مادون و هم رديف و همکاران خود رابطه برقرار مىنمايد. مانند آنچه در سازمانهاى ادارى وجود دارد.
۵. ارتباطات افراد به خاطر استمرار و بقاء جريانات و فعاليتهاى اجتماعى گروه بهصورت تکرارى و يکنواخت است. مانند: ارتباطاتى که در سازمانهاى ادارى وجود دارد.
۶. به خاطر همزيستى و رفاه بيشتر، هماهنگى و همکارى برپايه اعتقادات و تبعيت از موازين اجتماعى و فرهنگى پايهريزى مىگردد.
۷. به علت نامحدود بودن حيطهٔ فعاليت، گروههاى دومين داراى تشکيلات ترکيبى از واحدهاى مختلف مىباشد. مانند سازمانها و تشکيلات اداري.
گروههاى ثانوى را مىتوان را بهدو دسته تقسيم کرد: گروه موقت و گروه دائمي.
۱. گروههاى موقت، گروههائى هستند که داراى هدفى زودرس و کوتاهمدت مىباشند.
کليهٔ اعضاء چنين گروهى به خاطر رسيدن به هدف زودرس خود به فوريت تشکيل و بلافاصله پس از رسيدن به هدف منحل مىشوند.
۲. گروههاى دائمي: گروههائى هستند که داراى هدف درازمدت مىباشند و براى نيل به آن به زمان طولانىترى نياز دارند. معمولاً عضويت در اين نوع گروهها تحت ضوابط و معيارهاى خاص است و اضمحلال آنها بر طبق خواسته اعضاء گروه يا در نظر گرفتن منافع اجتماعى است و بستگى به شرايطى دارد که از نقطه نظر گروه قابل قبول باشد.
