سنگ کلیه ذرات کوچک و سخت که در یک یا هر دو کلیه تشکیل شده و گاهی به داخل حالبها (لولههای عضلانی باریکی که ادرار را از کلیهها به مثانه منتقل میکنند) انتقال یابند. سنگ کلیه از نظر اندازه از یک دانه شن تا حدود یک توپ گلف متغیر بوده و ممکن است منفرد یا متعدد باشد. سنگ کلیه معمولاً بزرگسالان بالای ۳۰ سال از هر دو جنس را مبتلا میسازد ولی در مردان شایعتر است.
● علایم شایع
ـ دورههای درد شدید و پیچشی (متناوب) به فاصله هر چند دقیقه. درد معمولاً ابتدا در ناحیه پشت، درست ـ پایین دندهها، ظاهر میگردد. در طی چند ساعت یا چند روز، ناحیه درد از مسیر حرکتی سنگ از حالب به ـ طرف کشاله ران پیروی میکند. با دفع سنگ درد بیمار متوقف میگردد.
ـ تهوع مکرر
ـ دفع مقادیر اندک خون در ادرار. ادرار ممکن است کدر یا تیره به نظر برسد.
● علل
دفع مقادیر بیش از حد کلسیم از ادرار در اثر اختلال غده پاراتیرویید ـ که تنظیم متابولیسم کلسیم را به عهده دارد ـ یا در اثر مصرف بیش از حد کلسیم و ویتامین ـ د
نقرس (در مورد سنگهای اسیداوریکی)
انسداد ادراری به هر دلیل
● عوامل افزایشدهنده خطر
ـ کاهش حجم ادار ناشی از بیآبی یا آبوهوای گرم و خشک
ـ رژیم غذایی نامتناسب (مصرف بیش از حد کلسیم)
ـ سابقه خانوادگی سنگ کلیه
ـ پرکاری پاراتیرویید
ـ در بستر افتادن طولانی مدت به هر دلیل
ـ سوء مصرف الکل
● پیشگیری
مصرف روزانه حدود ۳ لیتر مایعات و عمدتاً آب خالص
اجتناب از مصرف شیر و فرآوردههای لبنی در صورتی که سنگ کلیه از نوع کلسیمی ـ فسفری باشد.
خودداری از شرایطی که با تعریق بیش از حد همراه است
سنگهای بزرگ معمولاً در کلیه مانده و بدون علامتند، هرچند که میتوانند به کلیه آسیب بزنند. سنگهای کوچک به آسانی همراه ادرار از طریق حالب دفع میگردند. سنگهای بین این دو اندازه که از طرفی قابلیت ورود به حالب را داشته و از طرف دیگر به اندازه کافی کوچک نیستند تا عبور آنها از حالب به آسانی صورت گیرد باعث ایجاد درد شدید میگردند. این سنگها معمولاً در طی چند روز دفع میگردند. چنانچه حرکت سنگ متوقف شده و باعث انسداد ادراری گردد، برای پیشگیری از آسیب بیشتر کلیه باید خارج گردد
● عوارض احتمالی
عفونت دستگاه ادراری آسیب به کلیه به طوری که عمل جراحی را ضروری سازد. عود سنگ
هنگام ادرار کردن از کاغذ صافی یا گاز استفاده کنید تا دفع سنگ مشخص شود؛ یا داخل یک ظرف شیشهای ادرار کرده، وجود سنگ را بررسی کرده و در صورت وجود آن را جدا کرده، ادرار را دور بریزید. برای مشخص شدن ترکیب سنگ، آن را نزد پزشک ببرید.
- بررسهای تشخیصی ممکن است شامل آزمایش کامل ادرار و کشت ادرا، عکس شکم، سونوگرافی کلیه، سیتیاسکن، و اُروگرافی وریدی (روشی برای بررسی کلیهها و مجاری ادرار با تزریق یک داروی قابل شناسایی توسط اشعه ایکس به داخل جریان خون)
- در صورت وجود سنگ کوچک منفرد بدون عارضه انسداد و عفونت ممکن است به درمان خاصی نیاز نباشد.
- در مورد سنگهای بزرگتری که خودبهخود دفع نشده و باعث ایجاد عوراض، عفونت یا درد شدید شدهاند اقدامات درمانی به منظور حذف آنها لازم است. روشهای مختلف درمانی در این زمینه عبارتند از: حل کردن سنگ به طریق شیمیایی، در آوردن سنگ با آندوسکوپ، خارج کردن سنگ از طریق پوست، سنگ شکنی با کمک امواج ماوراء صورت از خارج بدن [ESWL] ، و به ندرت جراحی باز. سایر رویکردهای درمانی جدید نیز در دست بررسی است.
- سنگهای ناشی از بالا بودن میزان کلسیم بدن ممکن است نیازمند برداشت جراحی بافت پاراتیرویید غیرطبیعی باشند
● داروها
▪ مسکنها
داروهای ضداسپاسم برای شل کردن عضلات حالب و کمک به دفع سنگ
بسته به نوع سنگ (سنگهای حاوی کلسیم، استروایت، سیستینی، اسیداوریکی یا سایر ترکیبات) داروهایی به منظور متوقف کردن رشد سنگهای موجود یا تشکیل سنگهای جدید ممکن است تجویز شود. این نوع درمان مستلزم برنامه طولانی مدت بوده و پایبندی بیمار به اجرای آن در موفقیت آن مهم است.
اگر شما از ابتلای خود به سنگ کلیه مطلع هستید از موقعیتهایی که در آنها بروز درد شدید ممکن است خطر آفرین باشد، نظیر بالارفتن از نردبان و کار برروی پشتبام یا داربست دوری کنید.
طی حمله سنگ کلیه تا حد امکان به فعالیتهای طبیعی خود ادامه دهید.
در بستر نمانید چرا که فعالیت به دفع سنگ کمک میکند.
اگر نوع سنگ کلسیمی یا فسفری باشد، از مصرف فرآوردههای لبنی، شکلات و نارگیل خودداری کنید.
گر نوع سنگ فسفاته باشد، رژیم غذایی حاوی اسیدها به اسیدی نگهداشتن مختصر ادرار کمک میکند.
گر نوع سنگ، اسیداوریکی یا سیستینی باشد، رژیم غذایی حاوی مواد قلیایی به قلیایی نگهداشتن مختصر ادرار کمک میکند.
در همه انواع سنگ نوشیدن روزانه ۱۳ لیوان مایعات(بیشتر آب خالص)ضروری است.
رژیم غذایی کمچربی و پرفیر نیز توصیه میگردد.
▪ در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
ـ اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم سنگ کلیه باشید.
ـ اگر افزایش درجه حرارت تا ۳/۳۸ درجه سانتیگراد
ـ اگر بروز علایم عفونت کلیه (سوزش و ناراحتی هنگام ادرار کردن یا احساس مکرر نیاز فوری به ادرار کردن)
ـ اگر دچارعلایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای تجویزی ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند. |
موفقیت
آلبوم
ریسک 
