● جنگ با خوارج در نهروان
کوتاه مدت‏ترین جنگ‌های امیرمؤمنان علی(علیه السلام) جنگ نهروان بود که آغاز و پایان آن یک روز بود؛ و در روز نهم صفر ۳۸ هجری قمری اتفاق افتاد.
این جنگ، نبرد با سپاه انشعابی و یاغی از لشکر حضرت بود که در پی ماجرای حکمیت و قرآن بر سر نیزه کردن از سوی معاویه پدید آمد. در آغاز، شورشیان دوازده هزار نفر بودند که با نصایح امام و یارانش اکثریت آنها از انحراف برگشتند ولی تعدادی همچنان بر مخالفت ‏خویش با مولا اصرار ورزیدند. سرانجام کار به جنگ کشیده شد و جز ۹ نفر که با فرار از معرکه جان سالم به در بردند بقیه همگی کشته شدند و به این ترتیب جنگ نهروان خاتمه یافت .
● به راستی خوارج چه کسانی بودند؟ و هستند؟!
مقام معظم رهبری چه زیبا خوارج را به ما می شناساند؛ ایشان در خطبه های نماز جمعه بهمن ۱۳۷۵ خط فکری خوارج را به روشنی ترسیم می کند و خوارج امروز را به مردم معرفی می کند:
«خوارج» را درست ترجمه نمی‏کنند. من می‏بینم که متأسفانه در صحبت و شعر و سخنرانی و فیلم و همه چیز، خوارج را به خشکه مقدّسها تعبیر می‏کنند. این، غلط است. خشکه مقدّس کدام است؟! در زمان امیرالمؤمنین خیلی بودند که برای خودشان کار می‏کردند.
خوارج را درست بشناسید، کسانی با تمسّک ظاهر به دین، با تمسّک به آیات قرآن، حفظ کردن قرآن، حفظ کردن نهج‏البلاغه به برخی از امور دینی ظاهراً اعتقاد داشتند؛ اما با آن لُبّ و اساس دین مخالفت می‏کردند.
● اگر می‏خواهید خوارج را بشناسید،
نمونه‏اش را من در زمان خودمان به شما معرفی می‏کنم. گروه منافقین که یادتان هست؟ آیه قرآن می‏خواندند، خطبه نهج‏البلاغه می‏خواندند، ادّعای دینداری می‏کردند، خودشان را از همه مسلمانتر و انقلابیتر می‏دانستند؛ آن وقت بمب‏گذاری می‏کردند و ناگهان یک خانواده، بزرگ و کوچک و بچه و صغیر و همه کس را به هنگام افطارِ ماه رمضان می‏کشتند! چرا؟ چون اعضای آن خانواده طرفدار امام و انقلاب بودند. ناگهان بمب‏گذاری می‏کردند و یک جمعیتی بی‏گناه را مثلاً در فلان میدان شهر نابود می‏کردند. شهید محراب هشتاد ساله، پیرمرد نورانی مؤمنِ مجاهدِ فی سبیل‏اللَّه را به وسیله بمب‏گذاری می‏کشتند. اینها چهار، پنج شهید محراب از علمای مؤمنِ عالمِ فاضلِ برجسته را کشتند. نوع کارها، این طور کارهایی است. خوارج، اینها بودند. عبداللَّه‏بن‏خبّاب را می‏کشند؛ شکم عیالش را که حامله بود، می‏شکافند، جنین او را هم که یک جنین مثلاً چند ماهه بود، نابود و مغزش را نیز متلاشی می‏کنند! چرا؟ چون طرفدار علی‏بن‏ابی‏طالبند و باید نابود و کشته شوند! خوارج اینهایند.
خوارج را درست بشناسید: کسانی با تمسّک ظاهر به دین، با تمسّک به آیات قرآن، حفظ کردن قرآن، حفظ کردن نهج‏البلاغه (البته آن روز فقط قرآن بود؛ ولی در دوره‏های بعد، هر چه که مصلحت باشد و ظاهر دینی آنها را حفظ کند) به برخی از امور دینی ظاهراً اعتقاد داشتند؛ اما با آن لُبّ و اساس دین مخالفت می‏کردند و بر روی این حرف تعصّب داشتند. دم از خدا می‏زدند؛ اما نوکری حلقه به گوش شیطان را داشتند. دیدید که منافقین یک روز آن طور ادّعاهایی داشتند؛ بعد هم وقتی لازم شد، برای مبارزه با انقلاب و امام و نظام جمهوری اسلامی، با امریکا و صهیونیستها و صدّام و با هر کس دیگر حاضر بودند کار کنند و نوکریشان را انجام دهند! خوارج، این طور موجوداتی بودند. آن وقت امیرالمؤمنین در مقابل آنها با قاطعیت ایستاد. این، همان علی است.«اشدّاء علی‏الکفّار و رحماء بینهم»