”جزایر“ نمادی از معماری خلقت، نگینی در میان اقیانوس و دریا، صدف‌های نایابی هستند که فقط برخی از کشورها از موهبت داشتن آن برخوردار هستند.
این پدیده شگفت‌آور خلقت که بر اثر تحولات دوره‌های مختلف زمین‌شناسی سر از آب بیرون آورده و تجلیگاه زیبائی شده‌اند، از اهمیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و استراتژیکی برخوردار هستند و یک ثروت ملی قلمداد می‌شوند.
در فرهنگ لغات تعاریف متفاوتی درباره جزیره آمده است که بهترین و جالبترین آن در فرهنگ دهخدا است. ”جزیره موضعی خشک در میان دریا، زمینی است در دریا که آب از آن پائین آمده و خشکی نمایان شده است و برخی از آنها بر اثر آتشفشان‌ها در قعر اقیانوس‌ها و دریاها، متراکم شدن مواد مذاب بر روی هم تشکیل شده‌اند. برخی دیگر تحت‌تأثیر امواج دریا و حوادث دیگر طبیعی از دریا جدا شده و به صورت جزیره درآمده‌اند“.
بیشترین جزایر ایران در خلیج‌فارس ”این آبراه مهم بین‌المللی“ قرار دارند. تاریخ‌شناسان و جغرافیدانان این جزایر را دنباله رشته‌کوه‌های ساحلی می‌دانند که به دریا کشیده شده و قسمت‌های مرتفع از آب بیرون مانده و بقیه بدنه کوه‌ها که در زیر آب مستور است. سکوی صخره‌های زیر آبی و یا فلات جزایر را تشکیل می‌دهند.
بنا به نکته آنان جزایر جنوب کشور پس از تشکیل کوه‌های آلپ و به دنبال آن، البرز و زاگرس در ایران و پس از تشکیل خلیج‌فارس در اواسط دوران سوم زمین‌شناسی حدود ۳۰ میلیون سال پیش سر از آب بیرون آورده‌اند.
امروزه با پیشرفت شهرنشینی و افزایش روز به روز جمعیت شاید کمتر کسی دنبال تعریف واژه جزیره باشد بلکه بیشتر در پی آن هستند که چگونه می‌توان از آنها برای پیشبرد اهداف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و گردشگری استفاده کرد.
هر چند در برخی از کشورها که از نعمت داشتن جزیره برخوردار هستند آنطور که باید و شاید از موقعیت به‌دست آمده بهره‌برداری کافی نمی‌شود. اما برخی از کشورها با سرمایه‌گذاری کلان و حتی ایجاد جزایر مصنوعی (امارات متحده عربی) درصدد استفاده هر چه بیشتر و بهتر از این پدیده‌های طبیعی هستند.
همان‌گونه که گفته شد در ایران علی‌رغم، داشتن جزایر زیبا متأسفانه توجه لازم به آنها نشده است. در این میان هر جا نگاه ویژه به جزایر صورت گرفته رونق و شکوفائی به همراه داشته است که منطقه قشم و کیش از جمله آنها است.
این در حالی است که جزایر زیبای زیادی در کشور وجود دارد که از محرومیت رنج می‌برند و در صورت توجه به مکان‌های جذب توریست تبدیل می‌شوند.
البته به شرطی که به گفته کارشناسان اقتصادی نگاه به دریا و خشکی شعاری نباشد و در آمایش سرزمین به جزایر نیز اهمیت لازم و کافی داده شود.
به سخن دیگر استعدادهای نهفته در جزایر صرفاً طرح جامع و نگاه جدید را می‌طلب که امید است در دوره مدیریت جدید اجرائی کشور شاهد اجراء طرح‌های نو در جزایر و شکوفائی آنها باشیم.