چهارشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۸۸ - ۱۲ : ۰۵
Tuesday, Feb 09, 2010 صفحه اصلی آفتاب من خبرنامه‌های آفتاب عضویت ویژه نظرات
 کاربر مهمان
ورود به آفتاب عضويت در آفتاب
ثبت صفحه دعوت از دوستان
صفحه کلید فارسی
جستجوى سريع جستجوی پیشرفته
ا نجمن علمی و فرهنگی
ادبیات
شعر و ادب
سبک شناسی
تاریخ ادبیات ایران
وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از آغاز عهد اسلامی تا پایان قرن سوم هجری
وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران در قرن چهارم و نیمه اول قرن پنجم هجری
وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از میانهٔ قرن پنجم تا آغاز قرن هفتم هجری
وضع سیاسی اجتماعی علمی ادبی ایران از اوایل قرن هفتم تا پایان قرن هشتم
وضع سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی ایران از پایان قرن هشتم تا اوایل قرن دهم هجری
وضع سياسى اجتماعى علمى ادبى ايران از آغاز سده دهم تا ميانه سده دوازده هجرى
صفحه آخر بعدى ۳۲۱
در دو قرن هفتم و هشتم در شعر فارسى هنوز سنت استادان قديم متروک نشده بود و اگر فتورى مى‌بايست در شعر راه يابد تدريجى بود. در اين دوره شعر فارسى جنبهٔ نيرومند دربارى خود را تا حدى از دست داد زيرا زبان حکومت اصلى و مرکزى ايران در اين عهد زبان فارسى نبود و طبعاً حکومت مرکزى به زبان و ادب فارسى التفاتى و عنايتى نداشت بدين جهت شعر و نثر در دربارهاى اصلى و مرکزهاى بزرگ حکومت کم‌تر مورد توجه بود و بلکه بيشتر در دربارهاى کوچک ناپايدار باقى ماند و با اين کيفيت بازار شعر و ادب از رونق و رواج افتاد و نظم و نثر پارسى بيشتر جنبهٔ عمومى يافت تا درباري، ليکن با همهٔ اين احوال نبايد تصور کرد که شعر مدحى بالمّره در اين عهد ضعيف شد. از طرف ديگر کم رونق شدن شعر دربارى و رواج اشعارى که بيشتر جنبهٔ ذوقى و يا عرفانى داشت از يک حيث سودمند و از جهت ديگر تا درجه‌اى زيان‌آور بود. فايدهٔ آن رها ساختن شاعر از قيدهاى خشک ادبيات دربارى و سرگرم ساختن او به ‌کارهاى ذوقى و ابتکار و ”اختراع“ بود، و زيان‌ آن برداشتن قيدهاى دشوار ادبى براى شاخص شدن در عالم شعر و ادب ميان شاعران و متعددى که داوطلب ورود به دربارها مى‌شدند. با اين همه سنت‌هاى ادبى با حملهٔ مغول يکباره متروک نگرديد بلکه به‌وسيلهٔ استادان آغاز قرن هفتم و شاگردان و تربيت‌ شدگان آنان چندگاهى ادامه يافت و به‌تدريج رو به ضعف نهاد.
شعر مدحى و قصيده
شعر مدحى يا شعر دربارى با حملهٔ مغول از ميان نرفت بلکه ضعيف شد و مدت‌ها در اين ضعف باقى ماند و بر اثر آن طبعاً از رواج قصيده‌سرائي، که در دوره‌هاى پيشين نوع طراز اول شعر بود، کاسته شد و قصيده‌سرايان بزرگى که در اين دوره پيدا شدند تابع روش متقدمان بودند و همّت آنان مصروف بر استقبال قصيده‌هاى معروف سنائى و انورى و خاقانى و مُجير و نظاير آنان بود و به همين جهت سبک شاعران قصيده‌گوى قرن هشتم به شيوهٔ قصيده‌سرايان بزرگ آخرهاى قرن ششم و آغاز قرن هفتم متمايل بود و اين پيروى به تکرار مضمون‌هاى آنان و حتى به استفادهٔ مستقيم از قالب‌هاى لفظى که متقدمين به‌کار مى‌بردند منجر شد.
ساختن قصيده‌هاى مصنوع و قسمنامه‌ها و التزام‌هاى مختلف و انتخاب رديف‌هاى مشکل و پيچيدن در ظاهر کلام، در اين دوره امرى متداول و عمومى است مگر آنکه شاعران توانائى مانند سعدى به‌جاى پيروى از ديگران به ايجاد قصيده‌هائى کاملاً تازه توفيق يافتند. در قصيده‌هاى اين دوره از شعر فارسي، به‌کار بردن لغت‌ها و ترکيب‌هاى وافر عربى رايج بود و شاعران به ايراد تعبيرهاى جديد و مضمون‌هاى دقيق و به‌کار بردن صنعت‌هاى مختلف توجه روزافزون داشتند. اگرچه شاعرانى چون مَجد هَمْٰگر و سعدى در قصيده‌هاى خود سخنان سهل و روان دارند، کسانى ديگر چون رُکنِ دَعوى‌دار و سعيد هِرَوى و سراجِ قُمرى و بَدرِچاچى و خواجو و سلمان در التزام رديف‌هاى دشوار و به‌کار بردن استعاره‌ها و تشبيه‌هاى دقيق ديرياب اصرار مى‌ورزند.
غزل
به همان نسبت که در قرن هفتم و هشتم قصيده از رديف اول شعر فارسى به عقب مى‌رفت غزل راه پيشرفت مى‌سپرد. در ابتداى سدهٔ هفتم دو نوع غزل عاشقانه و عارفانه را در راه کمال مى‌يابيم. در آغاز اين قرن در غزل‌هاى شاعران چيره‌دستى از قبيل کماالدّين اسمعيل و هم‌عصران او دقت خاصى در معنى و لطافتى تمام در لفظ مشاهده مى‌کنيم. اين غزل‌ها اگرچه بر مذاق عشاق سروده مى‌شد، ليکن از شوريدگى حال عارفان نيز در آنها جلوه‌اى مى‌توان يافت. اما غزل آغاز قرن هفتم را، به تمام و کمال، بايد در ديوان شاعر شوريدهٔ نيشابوري، عطار، يافت: همچنانکه غزل عاشقانه به‌وسيلهٔ سعدى به کمال خود رسيد. سعدى در غزل‌هاى خود با زبان شيرين و سخن لطيف و بيان سهل و مضمون‌هاى تازه، کارى را که از رودکى شروع شده بود و با ظهور ظهير و مُجير و کمال اسمعيل رونق و کمال تمام يافته بود به نهايت کشانيد، چناکه بعد از او هيچ‌کس در اين شيوه جاى وى را نگرفت و غزل‌هاى او در همهٔ دوره‌هاى بعد از وى به‌وسيلهٔ شاعران و استادان بزرگ مورد استقبال قرار گرفت. شيوه‌اى که عطار در غزل عرفانى ايجاد نموده بود هم دنبال مى‌شد و اين دنباله‌روى در سخن چند شاعر منجر به وصول مرحله‌هائى از کمال و حتى ابداع شيوه‌هاى نو مى‌گرديد. يکى از کسانى که به پيروى از عطار برخاست فخرالدّين ابراهيم عراقى صاحب لمعات و شاعر غزل‌ها و حتى ترکيب‌ها و ترجيع‌ها و قصيده‌هاى عرفانى است. همزمان با او شاعر و متفکر بزرگ ايران جلال‌الدّين محمد بلخى رومى در ساختن غزل‌هاى شيواى عرفانى دنبال کار عطار را گرفت و سرآمد غزل‌گويان عرفانى در تمام دوره‌هاى ادب فارسى گرديد. ديوان کبير او که به‌نام ديوان شمس‌ مشهور شده مشحون است به معانى بلند که گاهى به لحنى عاشقانه ولى همواره با آرمان‌ها و انديشه‌هاى خالص عرفانى سروده شده و بسيارى از آنها صرفاً معنى عرفانى دارند. در همين روزگار سيف‌الدّين محمد فَرْغانى عارف و شاعر مشهور نيز در غزل‌ها و قصيده‌هاى خود به ذکر معانى عرفانى پرداخت.
تا بخش بزرگى از قرن هفتم غزل‌هاى عارفانه و عاشقانه، جز در سخن بعضى از شاعران که چاشنى از عرفان پذيرفته بودند، از يکديگر جدا بود ولى از آن پس اين دو نوع غزل با هم درآميخت و از اين آميزش شيوه‌اى نو در غزل‌ به ظهور پيوست و انديشه‌هاى عالى عرفانى و نکته‌هاى وعظى و حکمى با زبان لطيف شاعران غزل‌گوى همراه شد و از اينجا است که مى‌بينيم در غزل‌هاى شاعرانى چون اميرخسرو دِهلوى و اَوْحَدى مراغه‌اى و خواجو و عماد و حافظ فکرهاى پختهٔ صوفيان و حکيمانه با عاطفه‌هاى عالى شاعرانه و عاشقانه همراه است و اين شيوه که غزل فارسى را از ابتذال و يکنواختى رهائى بخشيد مخصوصاً در سخن لسان‌الغيب حافظ شيرازى به حد اعلاء کمال رسيد.
صفحه آخر بعدى ۳۲۱
دریافت صفحه ارسال به دوستان چاپ
تازه‌ها
سال نویسندگان مرده
روایت‌های دلهره‌آور انسان امروز
نویسنده‌ای که عاشق دویدن است
افسانه کامل شد
ترا نباید که گواهی دروغ دهی ...
اخبار
سینماگران ایرانی راهی جشنواره‌ی فیلم برلین می‌شوند
«راشل وایز» به جمع بازیگران پروژه سینمایی« خانه‌ی رویا» پیوست
پروژه‌ی سینمایی «فانوس سبز» با حضور«تیم رابینز» كلید می‌خورد
حسن معجونی: نمایش‌مان را با حال‌وهوای آثار «چخوف» اجرا می‌كنیم
ایمانی‌خوشخو در افتتاح آرت اكسپو نوید داد: سال ۸۹ سال بزرگی برای فروش آثار هنری است
بالای صفحه
   همه چیز درباره جشنواره فجر ۱۳۸۸
تف، ممنوع!
تف، ممنوع!
نگران نباشید، بنزین درون کارت‌ها نمی‌سوزد
نگران نباشید، بنزین درون کارت‌ها نمی‌سوزد
پروین احمدی‌نژاد: حضور مردم در ۲۲ بهمن، حمایت از شعارهای اصلی انقلاب‌ است
پروین احمدی‌نژاد: حضور مردم در ۲۲ بهمن، حمایت از شعارهای اصلی انقلاب‌ است
جام حذفی: صعود پرسپولیس و حذف ۴ تیم لیگ برتری
جام حذفی: صعود پرسپولیس و حذف ۴ تیم لیگ برتری
پرونده ۲۸ روی میز تحلیل
پرونده ۲۸ روی میز تحلیل
چه اسباب‌بازی‌‌هایی برای چه سنی خوب است؟
چه اسباب‌بازی‌‌هایی برای چه سنی خوب است؟
طالع بینی روز چهارشنبه ۲۱ بهمن ماه
طالع بینی روز چهارشنبه ۲۱ بهمن ماه
ابهام در مورد علت وزنه نزدن علی حسینی در كره جنوبی
ابهام در مورد علت وزنه نزدن علی حسینی در كره جنوبی
دادگاه محسن میردامادی چهارشنبه برگزار می‌شود
دادگاه محسن میردامادی چهارشنبه برگزار می‌شود
سه بازیکن برتر شهرآورد ۶۸ معرفی شدند
سه بازیکن برتر شهرآورد ۶۸ معرفی شدند
آگهی‌ها
شبکه مترجمین ایران
بیش از ۵۰۰ مترجم متخصص در ۲۶ رشته و ۱۷ زبان
تخفیف ویژه سفارشات آنلاین
۶۶۹۰۰۱۹۴-۵
◊ لوله آب و لوله نفت و لوله گاز
» هوالرزاق با سلام آیرون پایپ در زمینه عرضه لوله اتصالات شیرآلات و آهن آلات صنعتی …
◊ چاپ روی سی دی چشم جهان(۰۲۱ـ۷۷۶۴۶۰۰۸)
» اولین وقویترین مرکز چاپ و تکثیر CD و DVD بدون محدودیت رنگی و به صورت تضمینی 1.چاپ روی …
◊ راهنمای خرید تلویزیون
» چگونه تلویزیون برتر و دلخواه خود را از بین مدل های متنوع لامپی و LCD و پلاسما و LED انتخاب …
◊ فروش انواع نوت بوک و لپ تاپ
» نوین سیستم پارسی فروش انواع نوت بوک و لپ تاپ های دل ـ اچ پی ـ گیت وی فروش نوت بوک …
◊ مبلمان اداری محیط آرا
» شرکت " مبلمان اداری محیط آرا " ، بزرگترین و صنعتی ترین کارخانه تولید مبلمان اداری …
◊ کم مصرف تربن چیلر موجود در کشور
» شرکت والا اندیشان وطن VAVCO فروشنده محصولات تهویه مطبوع دایکین (DAIKIN ) و تویو(TOYO) ژاپن در کشور …
◊ فروش لوازم و ادوات و بسته بندی
» فروش کلیه لوازم وادوات دستی و برقی و پنوماتیک و ماشین های تسمه کش و فروش ملزومات …
◊ مجموعه های آموزش دف نوازی ̎مشق عشق̎
» مشق عشق، تنها تولیدکننده مجموعه های آموزش دف در قالب کتاب و نرم افزار آموزش دف …
◊ Tiny قویترین قفل سخت افزاری
» قویترین لایه های امنیتی را با قفل سخت افزاری Tiny تجربه کنید. - 13 سال تجربه - پشتیبانی …
◊ پیامک آموت (مورد تایید مایکروسافت)
» نرم افزار پیامک آموت تنها نرم افزار مورد تایید شرکت مایکروسافت در ایران می باشد. *ارسال …
◊  هرچه اکنون هستیم محصول افکاری است که سابقا داشته‌ایم و حالا داریم . پاستور  ◊
معرفی شرکت
   شرکت مهندسی سپهر طرح کیمیا    شرکت مهندسی وایا فرا اندیش
   لیفتراک هواکار ( نماینده انحصاری لیفت ...   صبا رایانه شهریار
   محمدحسن پورمحمدی    شرکت آتیه توسعه سپهر سهامی خاص
معرفی سایت
   کلینیک کاهش وزن سیـبـیـتـا    فروشگاه اینترنتی فیلم و سریال خارجی
   فروشگاه الکترونیکی جهانشاه (مشاوره ...   شرکت راه و ابنیه سپهر
   کنسرواتوار موسیقی تهران    مرکز توسعه تجارت کیش
کار و کاريابى آگهى‌ها آدرسها بانکهای اطلاعاتی لينک‌ها بازار گل و هديه آرشیو موسیقی فتوبلاگ بحث و گفتگو انجمن علمی و فرهنگی
صفحه اصلىراهنمانقشه سايتدرباره ماتماس با مانظراتمآخذآفتاب من
Vista Research & Information Technology Center
.All Rights Reserved  2009 © 
support@aftab.ir
صفحه کلید فارسی
جستجوى سريع جستجوی پیشرفته