مراجعه کم قشر با سواد به کتابخانه ها ، کمبود و توسعه نیافتگی کتابخانه ها و از طرفی وجود نداشتن فرهنگ مناسب برای استفاده بهینه از همین امکانات کم گرچه مطالعه هر کدام این موضوعات به صورت جداگانه اهمیت خود را داراست ولی به طور مسلم با کمبود فضای کتابخانه ها و فرسودگی سیتم کتابخانه کشور نمی توان آن طور که شایسته است فرهنگ اهمیت به کتاب و ارتقای سطح مطالعه را در بین آحاد جامعه بهبود بخشید. مسوول کتابخانه مرکزی شهرستان بجنورد با ارائه آماری از مراجعه کنندگان به این کتابخانه که نسبتاٌ در فضای مناسبی از شهر بجنورد قرار دارد ، می گوید : این کتابخانه 520 مراجعه کننده دارد. در حالی که نزدیک به 16 هزار جلد کتاب دارد شاید کمتر از 20 نفر از این مراجعه کنندگان از کتابداران کتاب مطالبه نمی کنند. محمد کریم شجاعی که سن مراجعه کنندگان این کتابخانه را بین 16 تا 30 سال عنوان می کند ، ادامه می دهد : متاسفانه کتابخانه به خلاف تعبیری که از آن می شود محل تجمع جوانان تحصیل کرده بیکار است که برای مطالعات بی هدفی چون حل جدول، بررسی روزنامه ها و حتی برخی اوقات برای صحبت کردن مراجعه می کنند . با آماری که شجاعی ارائه می دهد برای جمعیت 210 هزار نفری شهر بجنورد که مرکز استان خراسان شمالی است برای هر 12 نفر یک کتاب وجود دارد . یعنی نمی توان گفت عدم وجود فرهنگ صحیح مطالعه با توسعه تعداد و تنوع کتابها بی ارتباط است . وی که کتاب را به عنوان مهمترین و اولین رسانه ارتباطی بین خداوند و بشر می داند و ارزش خاصی را در اندیشه اش برای کتاب قائل است ادامه می دهد : تا وقتی که سیستم اجرائی کتابخانه ها اصلاح نشود ؛ عرضه کتاب در کتابخانه ها با بازار کتاب هماهنگ نباشد و به نظر مراجعه کنندگان در تهیه کتابها اهمیت داده نشود، فرهنگ مطالعه در ایران که به لحاظ جوان بودن به انقلاب فرهنگی نیازمند است رشد چندانی نخواهد داشت . با مراجعه خبرنگار سینا به یکی دیگر از کتابخانه های شهر بجنورد مسوول کتابخانه در رابطه با موج رو به رشدی که روز به روز سالن مطالعه کتابخانه ها را تسخیر می کند ، می گوید : اکثر صندلی های سالن مطالعه در تصرف دانش آموزان پشت کنکوری است و متاسفانه با این سیستم موجود کسی به غیر از این دانش آموزان برای مطالعه به سالن مطالعه مراجعه نمی کند.

مریم گریوانی ادامه می دهد : البته با آغاز سال تحصیلی می توان گفت موج جدیدی از دانش آموزان که برای تحقیق هایی که در مدارس و دبیرستان ها به آنها سپرده می شود به این کتابخانه مراجعه می کنند . آیدا رمضانیان که ساعت 7 و 30 دقیقه بامداد سعی می کند خود را به یکی از صندلی های خالی سالن مطالعه برساند و با گذاشتن کتابهای درسی اش روی میز از گرفتن یک جا برای مطالعه در این سالن خیالش راحت شود می گوید : هر روز تلاش می کنم زودتر از دیگران بیایم و از گرفتن جا در این سالن اطمینان حاصل کنم . وی که فقط کتب درسی را برای شرکت در کنکور سراسری مطالعه می کند مطالعه کتب غیر درسی را به خاطر پشت کنکوری بودن صلاح نمی داند و صراحتاٌ می گوید: برای مطالعه کتب دیگر وقتی ندارم . محسن یزدانی هم که سالن مطالعه را برای مطالعه دروس کنکور انتخاب کرده است می گوید : با توجه به اینکه کاردانی ام را تمام کرده ام و می خواهم برای کنکور کارشناسی ناپیوسته مطالعه نمایم فرصت مناسبی برای مطالعه کتب غیر درسی نداشته و فقط کتب درسی ام را مطالعه می نمایم . جوهایدا افضلی که در دوره متوسطه درس می خواند و برای انتخاب کتاب جعبه فیش کتب را بررسی می کند می گوید : تابستان به طور متوسط هر ماه 4 کتاب رمان می خواندم.

وی که به مطالعه رمان علاقه خاصی دارد ادامه می دهد : البته کتب علمی را هم برای ارائه تحقیق که از طرف دبیرستان داده شده است مطالعه کرده ام . وقتی از او سوال می کنم که برای ارائه تحقیق خود چگونه از کتب غیر درسی استفاده می کند جواب می دهد از مجموع چند کتابی که انتخاب می کنم مطالب مهم را جمع آوری و پس از آن نتیجه گیری می کنم .