امیرحسین مدرس؛ خواننده، مجری و بازیگر، با بازخوانی ۱۲ نوحه قدیمی، آلبوم موسیقی «ماه نی» را كه در مركز موسیقی سازمان تبلیغات اسلامی تهیه شده، در آغاز ماه محرم، منتشر كرد.
برای این نوحههای قدیمی سیدحمیدرضا صدری آهنگ ساخته است در حالی كه تهیهكنندگان این آلبوم به ملودی اصلی وفادار بودهاند.
امیرحسین مدرس در این باره میگوید: برای گلچین این نوحهها كه از حدود ۸۰ سال پیش در مجالس روضه خوانده میشده به سراغ نوحهخوانهای قدیم تهران رفتیم. افرادی همچون حاج مصطفی ناظمی، حاج علیرضا و حاج حمید بهاری، حاج حیدر توكل و دیگر پیرغلامانی كه در این باره اطلاعات كافی داشتند.
اشعار این نوحهها تقریباً بدون تغییر مانده است. به جز یكی- دو مورد كه احساس میشد مصراعی به لحاظ كلامی و شعری با بقیه نوحه تفاوت دارد. زحمت این تغییرات اندك به عهده سیدمحمد سادات اخوی بود. مثلاً در یكی از این نوحهها آمده بود، «شب قتل تمام عاشقان امشب است» كه ما آن را به این صورت تغییر دادیم: «شب وصل امیر انس و جان امشب است» سالهای گذشته كاستهایی به بازار آمد كه بدون در نظر گرفتن شأن اهل بیت(ع) تنظیم شده بودند اما «ماه نی» نوحههای اصیل و قدیمی را بازخوانی میكند.
امیرحسین مدرس درباره قطعات این آلبوم و چینش آنها میگوید: قطعه قدیمی «شیعتی» را ابتدای آلبوم گذاشتیم. رسم دیرین هیأتها این بود كه این نوحه را به صورت زمزمه جمعی ابتدای مجلسشان به عنوان شروع روضه میخواندند. همه اهل هیأت هم آن را بلد بودند و با آهنگ مخصوص از برمیخواندند. ما هم همین آهنگ را با ریتمی تندتر آن هم به خاطر رعایت زمان خواندیم و ابتدای كار گذاشتیم.
۱۱ قطعه دیگر نیز به ترتیب با نامهای «باغ و بهار»، «شام هجران»، «در انتظار»، «وداع»، «جام باقی»، «همه جا كربلاست»، «شب وصل»، «ماه نی»، «گل یاسمن»، «قبله عشق» و «كتیبه» با ملاحظه انتخاب شدند. هیأتیها میدانند كه معمولاً شب سوم روضه حضرت رقیه س خوانده میشود قطعه «شام هجران» نیز با همین ملاحظه، سومین قطعه این آلبوم است.
این نخستین آلبوم موسیقی امیرحسین مدرس است كه پیش از این صدای او را در تیتراژ چند سریال شنیده بودیم.
او درباره انگیزهاش از تولید چنین آلبومی میگوید: «ردیفها، گوشهها، دستگاهها و تصنیفهای موسیقی سنتی ما به روایت افراد مختلفی همچون نورعلی خان برومند، محمود كریمی یا عبدالله دوامی خوانده میشود و همه اینها به شاگردان این حوزه آموخته میشود اما در عرصه موسیقی مذهبی این كار فراموش شده است. چون روضهخوانها، این نوحهها و دستگاهها را به شاگردان خود یاد ندادهاند.
یا اگر هم كاری شده بسیار كم دیده میشود. از این طرف یك سری نوحهها سرهمبندی شدهاند كه هیچ سنخیتی با دستگاه امام حسین ع ندارند. ملودیهای لسآنجلسی با سخیفترین واژگان شدهاند نوحه برای امام حسین ع. ما میخواستیم گوشهای از گنجینه این ابیات را به نسل امروز نشان دهیم و قصد داشتیم بگوییم اگر میخواهند نوآوری هم كنند از این منظر ببینند.
اما چرا برای اشعار قدیمی، آهنگ انتخاب شده است؟ مدرس میگوید: موسیقی سنتی به گفته روحالله خالقی،حسن مشحون و دیگر مورخین موسیقی، مرهون روضهخوانها و تعزیهخوانهاست. همان طور كه ریشه تئاتر ما در تعزیه است. در ردیفهای موسیقی گوشههایی داریم كه به نام روضهخوانهای قدیمی ثبت شده است.
مثل گوشه حیدری یا حاجحسنی یا بیات درویش حسن. به همین خاطر ما كار را همراه با موسیقی كردیم. هر چند كه در این آلبوم یك ساعته به همان ملودیهای قدیمی وفادار ماندیم. فقط با موسیقی الكترونیك و افكتیو برای آن فضاسازی شده تا كلام بهتر به نمایش درآید و تأثیرپذیریاش زیادتر شود.
استقبال از این كار چگونه خواهد بود؟ این سؤالی است كه با وجود تنوع زیاد محصولات در این زمینه برای هر كس به وجود میآید. مدرس در این باره میگوید: «از آنجا كه كار ریشهای و اصیل است، فكر میكنم همه آن را میپسندند و لذا به استقبال آن امیدوارم.
نسل گذشته با این كار ارتباط بهتری برقرار میكنند چون این نوحهها یادآور مجالس روضه قدیمی است.اما نسل جدید هم كه ممكن است آنها را نشنیده باشد چون تقلیدی نیست و تكرار نشده میتواند جذاب باشد.
این خواننده امیدوار است تا این حركت به عنوان قدم اول منشا خیری شود برای خود و دیگران تا این راه را ادامه دهند.