در روزهای گذشته و در پی تصرف نوار غزه توسط نیروهای دولت حماس، محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین دولتی اضطراری به ریاست سیاستمدار مستقل «سلام فیاض» در کرانه باختری تشکیل داد و بدینترتیب در حال حاضر کشور فلسطین به دو بخش تقسیم شده و دو دولت دارد.
سلام فیاض همان کسی است که در سال ۲۰۰۲ و بر اثر فشار آمریکا به عرفات و بهرغم خواست رهبر فقید فلسطین به وزارت اقتصاد و دارایی این کشور منصوب شد. فیاض اقتصاددانی است که به دلیل سوابق کاریاش در بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، از شهرتی جهانی برخوردار است.
● آقای فیاض برای کدام برنامهها در این دولت انتقالی تقدم قایل هستید؟
▪ مهمترین وظیفه من در درجه اول امنیت، در درجه دوم امنیت و در درجه سوم باز هم امنیت است.
این دولت تنها در صورتی موفق میشود که بتواند گامهایی اساسی در جهت برقراری نظم و قانون بردارد.
● اما آیا ابزاری هم برای اجرای این کار دارید؟
▪ البته ابزاری در اختیار داریم اما به ابزار بیشتری در عرصههای ساختاری و اقتصادی نیازمندیم. اگر بخواهم به صورت مجازی پاسخ دهم باید بگویم که ما برای تعمیر این ماشین امکانات تعمیرگاهی نداریم و نمیتوانیم ماشین خرابمان را برای تعمیر به تعمیرگاه ببریم بلکه ناچاریم حین حرکت آن را تعمیر کنیم. باید در همان حال که به امنیت نیاز داریم برای برقراری آن تلاش کنیم.
● از نظر شما هنوز هم کرانه باختری و نوار غزه متحد هستند؟
▪ البته. من نخستوزیر تنها دولت مشروع فلسطین هستم که به صورت قانونی سوگند خوردهام و مجاز برای اداره هر دو بخش میهن فلسطینی هستم. یک پرنده چطور قادر است تنها با یک بال پرواز کند؟
● اما در حال حاضر چه نفوذی در نوار غزه میتوانید داشته باشید؟
▪ این نفوذ به شدت محدود است. آنچه در نوار غزه واقع شد ننگین و شرمآور است. ما در حال حاضر نفوذ چندانی در آنجا نداریم اما این به معنی چشم پوشی ما از نوارغزه نیست.
ما میخواهیم به هر صورت ممکن با آنجا ارتباط برقرار کرده و این ارتباط را تقویت کنیم.
● ایران در غزه چه نقشی ایفا میکند؟
▪ در حال حاضر همه تلاش من این است که بدانم چه کار میتوانیم بکنیم و در این شرایطی که تا به حال در کرانه باختری سابقه نداشته است، چه کار باید بکنیم. به هر حال نمیتوان تاثیر و نفوذ خارجی را رد کرد اما در حال حاضر این مساله برای من اهمیت ندارد.
● غرب چه کار باید بکند؟
▪ به طور کلی جامعه جهانی اقدامات درستی کرده است: آنها دولت قانونی را به رسمیت شناختند. اما در ادامه کار این مساله خیلی اهمیت دارد که که این پشتیبانیها در مرحله حرف باقی نماند و اقدامات عملی به دنبال داشته باشد. در این مورد مهمترین اولویت، انتقال وجوهات مالیاتی و گمرکی فلسطینی از اسرائیل است.
ما در اسرعوقت به این پول نیاز داریم و اسرائیل نباید در آزادسازی پولهای فلسطینی لحظهای درنگ کند. بزرگترین خطر برای ما این است که جامعه جهانی تصور کند که ما پس از دریافت این پول دیگر نیاز ضروری نداریم. در حالی که ما برای حرکت در مسیر استقلال سیاسی و اقتصادی به کمکهای بیشتری نیاز داریم. بیتردید هدف درازمدت ما عدم وابستگی به کمکهای خارجی است اما متاسفانه هنوز تا نیل به این هدف راه درازی در پیش است.
● غرب در نوارغزه چه کار باید انجام دهد؟
▪ غزه بخش مهمی از کشور ماست و در حال حاضر اگر هیچ کالایی به آنجا نرود و ما نتوانیم راهحلی برای این مناقشه پیدا کنیم، خطراتی به شدت وحشتناک در انتظار آن خواهد بود. ما باید هر چه زودتر از این مناقشه اخیر خلاص شویم و به همین دلیل باید در کمک و حمایت از غزه مشارکت داشت. باید بار دیگر آزادی را برقرار کرده و به اشغال و خونریزی پایان دهیم.
به تازگی واشنگتن موافقتنامهای را به اجرا گذاشته است که بر پایه آن ارتباط اقتصادی میان کرانه باختری و نوارغزه برقرار میماند و در کرانه غربی آزادی عمل بیشتری به وجود میآید.
این مساله از جمله اولویتهای ماست. زندگی اقتصادی برای برقراری دموکراسی و آزادی اهمیت دارد، بهخصوص آزادی عمل و رفع محدودیتهایی که تنها موجب بزرگتر شدن فقر و فلاکت میشوند.
● شما نه عضو جنبش فتح هستید و نه عضو حماس. آیا حقیقت دارد که محمود عباس، رئیسجمهور به دلیل تعلقش به فتح، آزادی کاملی به اعضای این جنبش داده است؟
▪ بیتردید چنین آزادی وجود ندارد. اما محدودیتهایی که من باید در چارچوب آن سیاستهایم را به اجرا درآورم، ربطی به رئیسجمهور ندارد. عباس هرگز مشکلی با حکومت کردن دولت نداشته است. محدودیتهای من به فتح هم ارتباطی ندارد. بسیاری امور باید تغییر کنند و اندیشهها هم باید در جهت کارآمد شدن تشکیلات خودگردان تغییر کنند.
● شما رئیس دولتی انتقالی هستید که باید زمینه برگزاری انتخابات را فراهم کند.
▪ انتخابات بخش کاملی از دموكراسی ماست و باید در اسرع وقت برگزار شود. ما باید بر اساس قانون اساسی عمل کنیم. آخرین انتخابات در ژانویه ۲۰۰۶ برگزار شد و در قانون اساسی هر چهار سال یکبار انتخابات پیشبینی شده است. ولی تحت شرایط فعلی برگزاری انتخابات ممکن نیست.
ما باید اول راه را هموار و موقعیت خودمان را تثبیت کنیم. به همین خاطر من به دولتم چند ماه وقت دادهام. اگر طبق قانون پیشین بحران، دولت من تنها سی روز بر سرکار باشد، در این زمان کوتاه هیچ کاری نمیتواند انجام دهد. ما در یک بحران به سر میبریم و باید از آن خارج شویم.
● اولمرت، نخست وزیر اسرائیل قبل از ملاقات با پرزیدنت بوش در این مورد میگفت که حال راه برای مذاکرات نهایی باز شده است.این پروسهای است که باید در سالهای دهه ۹۰ عملی میشد. اما به جای آن در حال حاضر ما از اهدافمان دورتر شدهایم و از تشکیل کشوری در کنار اسرائیل عاجز ماندهایم. ما پسرفت داشتهایم و امروز برای زندگی روزمره خود مبارزه میکنیم.
▪ آزادی عمل ما محدود شده و در کرانه باختری تعداد زیادی ایست بازرسی اسرائیلی وجود دارد. از نظر سیاسی به هیچ چیز نرسیدهایم و امروز باید دو کار همزمان انجام دهیم؛ از یک سو باید کمک به بهتر شدن موقعیتمان کنیم و همزمان از نظر سیاسی پیگیر هدفمان باشیم. هیچ دلیلی برای آغازنشدن مذاکرات وجود ندارد. ما آماده گفتوگو هستیم. به هر صورت یک اختلاف سیاسی راه حلی سیاسی میطلبد.
● آیا با اسماعیل هنیه در نوار غزه ارتباط دارید؟
▪ خیر....
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی