در شرایطی که کاظم جلالی مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس از ادامه تصدی منوچهر متکی به وزارت خارجه خبر داد اما همزمان چند عضو دیگر این کمیسیون از تقویت احتمال برکناری یا استعفای وزیر خارجه خبر دادند.

داریوش قنبری، حشمت الله فلاحت پیشه و محمود محمدی نمایندگانی بودند که روز گذشته با صراحت بیشتری از احتمال برکناری متکی خبر دادند و در عین حال علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی با احتیاط بیشتری سخن گفت. وی ضمن رد برکناری منوچهر متکی اما تلویحاً تاکید کرد امکان استعفای وزیر خارجه وجود دارد. به هر حال واکنش نمایندگان به اخبار برکناری یا کناره گیری وزیر خارجه انتقادی بود و هنوز این خبر از سوی دولت تایید یا رد نشده است، اما به فصل جدیدی از مناقشات مجلس و دولت تبدیل شده است. این مناقشات که پیش از این به دنبال دعوت نشدن نمایندگان به اجلاس حاشیه خزر و همچنین اطلاع دیرهنگام از استعفای لاریجانی تنها نیم ساعت پیش از اعلام رسمی خبر آغاز شده و منجر به نامه گلایه آمیز از رئیس جمهور شده بود، با قوت گرفتن برکناری وزیر امور خارجه بدون مشورت با مجلس وارد فصل جدیدی شده است.

پس از آنکه در دیدار دولت و مجلس تعدادی از نمایندگان از درگیری لفظی محمدرضا باهنر و شیخ الاسلام مسوول دفتر رئیس جمهور بر سر عزل متکی از سمت وزارت امور خارجه خبر دادند، داریوش قنبری از اعضای کمیسیون امنیت ملی هم عنوان کرد در جلسه روز یکشنبه کمیسیون امنیت ملی هم در مورد برکناری متکی ابراز نگرانی شده و بحث های مفصلی صورت گرفته است. نماینده ایلام گفت؛ «درگیری لفظی باهنر و شیخ الاسلام در مورد عزل متکی را در حد شنیده ها می دانم اما در جلسه یکشنبه که به خاطر استعفای لاریجانی تشکیل شده بود، از سوی اعضای کمیسیون امنیت ملی عنوان شد از سه ماه پیش روی متکی برای کناره گیری از سمت وزیر امور خارجه فشارها زیاد شده است.» به گفته قنبری، اعضای کمیسیون امنیت ملی معتقد بودند پس از استعفای لاریجانی، متکی به عنوان یکی از نزدیکان دبیر شورای عالی امنیت ملی بیشتر تحت فشار است زیرا سیاست های وی هم با دولت نهم و رئیس جمهور هم خوانی ندارد.

استنادات اعضای کمیسیون امنیت ملی به تلاش برای کنار زدن متکی هم چند مستند داشته، به عنوان نمونه در جلسه یکشنبه اعضای این کمیسیون به کنار گذاشته شدن متکی از سفرهای خارجی اشاره کرده اند چنانچه به استناد آنها، سفر وزیر اطلاعات به عربستان و مذاکره وی با مسوولان دیپلماسی این کشور و سفر وزیر کشور به چین از مصادیقی بوده که دولت به صراحت متکی را کنار گذاشته است. قنبری در این باره گفت؛ «آقایان کمیسیون امنیت ملی معتقد بودند دلیلی برای نرفتن متکی و جایگزینی دو وزیر غیرمرتبط برای این سفرها وجود ندارد و تنها یادآور جایگزینی ثمره هاشمی به جای لاریجانی در چند سفر پیش از استعفایش است.» علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی هم با تایید اینکه این شایعات قوت گرفته، اما عنوان می کند که اگر تصمیمی به عزل متکی بود، حتماً رئیس جمهور تاکنون این خبر را اعلام می کرد؛«من فکر می کنم متکی در موقعیت خودش بماند. نباید به شایعات کنونی توجه کرد چون اگر احمدی نژاد تصمیم به این برکناری بگیرد، سخنگوی دولت اعلام می کند.»

البته بروجردی نتوانست نسبت به برخی عزل ها در وزارت امور خارجه که هم اکنون آغاز شده بی توجه بماند،« آقای مهدی مصطفوی قائم مقام سابق وزارت امورخارجه عزل نشده بلکه از وزارت امور خارجه به ریاست سازمان تبلیغات رسیده و نباید از آن به پاکسازی این وزارتخانه و فرستادن برخی افراد به جاهای دیگر تعبیر کرد بلکه مسوولیت مصطفوی ارتقا یافته است.»

وی سفر جایگزین وزیر اطلاعات و کشور به جای متکی را هم تنها به دلیل مشغله زیاد وزیر امور خارجه می داند که به خاطر آن برای سفرهای خارجی در شورای عالی امنیت ملی که ریاست آن برعهده رئیس جمهور است، تقسیم کار صورت گرفته است. با وجود توجیهات بروجردی، این شنیده که حتی باهنر هم از احتمال برکناری متکی به عنوان آخرین نماینده اش در دولت بسیار ناراحت است، در راهروهای مجلس به کرات شنیده می شد. چنانچه یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی که خواست نامش محفوظ بماند هم عنوان کرد باهنر این گلایه را مستقیماً به احمدی نژاد کرده که عزل متکی را پذیرا نیست.

منوچهر متکی علاوه بر آنکه سفیر ایران در ترکیه بوده در زمان رای گیری مجلس لقب «وزین ترین وزیر» را هم از سوی مجلسی ها گرفته بود زیرا نمایندگان اصولگرای مجلس هفتم معتقد بودند که متکی تنها مهره یی است که متناسب با تخصصش در دولت نهم به کار گرفته شده است. در سابقه فعالیت های جناحی و حزبی این عضو سابق کمیسیون امنیت ملی، رئیس ستاد انتخابات ریاست جمهوری لاریجانی هم به چشم می خورد که خود گواه نزدیکی این دو چهره سیاست خارجی دولت نهم به همدیگر است.

فلاحت پیشه از دیگر اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس هم همین نزدیکی را از دلایل احتمالی برکناری متکی در ماه های آینده ارزیابی می کند؛«متکی و لاریجانی دو مهره عقل گرا در تیم سیاست خارجی احمدی نژاد هستند و حتی در میان کارکنان وزارت امور خارجه و دیپلمات ها هم این خبر شنیده می شود که به زودی متکی استعفا خواهد داد. اعضای کمیسیون امنیت ملی هم نگران این اتفاق هستند.»

نماینده اسلام آباد غرب با بیان اینکه دولت سابقه زیادی در تغییر تیم دیپلماسی ایران دارد، عنوان می کند که مجلسی ها معتقدند این خبر در حد شایعه نیست؛«اگر دولتی ها تصمیم به برکناری متکی ندارند چرا این خبر را که در سطح وسیع منعکس شده، تکذیب نمی کنند؟»

در حالی که فلاحت پیشه خواستار مشخص شدن تکلیف متکی در سمت وزارت امور خارجه است، انعکاس وسیع این خبر سبب شد تا حتی کاظم جلالی مخبر کمیسیون امنیت ملی که در میان خبرنگاران به تکذیب این مطلب پرداخته بود به اعتماد وعده دهد تا به سرعت جویای صحت خبر درگیری لفظی باهنر و شیخ الاسلام بر سر برکناری متکی در حاشیه جلسه دولت و مجلس شود. با این وجود به نظر می رسد اعضای کمیسیون امنیت ملی بیش از هر چیز گلایه مند آن هستند که احمدی نژاد در چنین تصمیم گیری های خطیری از اجلاس خزر و عزل لاریجانی گرفته تا احتمال برکناری متکی با آنها باب هیچ مشورتی نمی گشاید و بررسی صلاحدید مجلسی ها را جایز و لازم نمی داند و نیز به همین دلیل بود که ۱۸۰ نماینده مجلس در واکنش به استعفای لاریجانی نامه یی امضا کردند و در این نامه به تقدیر از فعالیت های لاریجانی پرداختند.

این نامه پاسخ مستقیم نمایندگان مجلس به بی اطلاعی آنان از تصمیمات مهم عزل و نصب ها در شورای عالی امنیت ملی بود، اما ظاهراً این بار نمایندگان نمی خواهند بی خبر بمانند و پیش بینی نارضایتی خود را از احتمال برکناری وزیر خارجه اعلام کرده اند.

صبا آذرپیک