صف های طولانی جایگاه های گاز طولانی تر شد. با افزوده شدن بر تعداد ماشین های گازسوز توقف ها برای سوختگیری مدام در حال افزایش است. سهمیه بندی بنزین صاحبان خودروها را به دوگانه سوز كردن ماشین هایشان ترغیب كرده است اما جایگاه های گاز به اندازه كافی موجود نیست. اتومبیل های شخصی و تاكسی همه ساعت ها در انتظار سوختگیری هستند. یك راننده اتومبیل پراید كه خود را مسافركش معرفی می كند در صف طولانی جایگاه گاز بزرگراه حكیم می گوید كه برای هر بار سوختگیری بیش از ۴۰ دقیقه در ترافیك جایگاه ها انتظار می كشد.

وی عنوان كرد كه به دلیل نوع شغلش روزانه ۳ بار در این جایگاه یا سایر جایگاه های سطح شهر حاضر می شود تا سوخت گاز دریافت كند.

البته او به این نكته هم تأكید می كند كه در برخی دیگر از جایگاه های سطح شهر تهران هم حضور یافته و به همین اندازه و حتی بیشتر از یك ساعت در صف انتظار مانده است.

یك راننده تاكسی هم در این باره افزود: مخازن گاز ماشین ها فقط ۱۵ متر مكعب ظرفیت دارد كه این میزان برای ۱۲۰ كیلومتر كافی است. او هم روزانه ۳ بار در جایگاه ها حاضر می شود و از این كه بیش از ۲ ساعت از وقت روزانه خود را در صف بزرگ جایگاه های گاز از دست می دهد گلایه دارد.

این دارنده تاكسی از مشكل فنی بزرگ دیگری خبر می دهد. به گفته وی فشار گاز در جایگاه های سطح شهر بسیار پائین است و مخازن ۱۵ متر مكعبی گاز خودروها تنها با حداكثر ۱۲ متر مكعب پر می شود.

برای بررسی بیشتر این موضوع به سراغ برخی كارمندان جایگاه ها رفتیم، صاحبان جایگاه ها هم این موضوع را تأیید می كنند.

آنها عنوان كردند كه از زمان آغاز به كار جایگاه سوختگیری هیچ گاه گاز ارسالی به جایگاه ها قطع نشده است مگر آنكه مشكلاتی فنی از قبیل قطعی برق و یا نشتی احتمالی عرضه گاز برای ساعت های محدود متوقف شود.

البته اگر به مشكلات موجود صف های طول و دراز گاز قطعی گاز هم اضافه شود معلوم نیست خودروهایی كه سهمیه بنزینی در اختیار ندارند چگونه باید تردد كنند.

یك دارنده تاكسی خطی هم در اعتراض به برنامه وزارت نفت با ما به گلایه پرداخت و گفت: در سال های گذشته به دلیل استفاده از سوخت LPG هیچ یك از مشكلات فعلی گریبانگیر صاحبان خودروها نبود.

او اشاره كرد كه هر مخزن پر شده LPG برای مسافتی بیش از ۵۰۰ كیلومتر كافی بوده است كه همین خصوصیت از مراجعه مكرر به جایگاه ها در طول روز جلوگیری می كرد.

اكنون هر متر مكعب گاز فشرده طبیعی CNG در جایگاه های سوختگیری ۲۰ تومان عرضه می شود كه در مقایسه با قیمت ۱۰۰ تومانی بنزین بسیار مقرون به صرفه است جالب تر این كه ارزش حرارتی هر متر مكعب گاز حدوداً معادل یك لیتر بنزین است به عبارتی هر متر مكعب گاز معادل ۱‎/۱۷۷ لیتر بنزین برآورد می شود و در صورتی كه مشكلات اجرایی ناشی از عرضه گاز و نیز ظرفیت مخازن نصب شده در خودروها برای كاهش مراجعه به جایگاه ها كاسته شود گاز با دارا بودن شاخصه های زیست محیطی به عنوان یك سوخت پاك بسیار مؤثر تر و اقتصادی تر از بنزین و فرآورده های نفتی خواهد بود.

● استدلال های شركت گاز

شركت گاز در خصوص تأمین خوراك و دلایل پائین بودن فشار گاز در جایگاه ها به ما پاسخ داد.

رمضانی، مدیر گاز رسانی شركت ملی گاز ایران در این باره اظهار داشت: تمام جایگاه ها در ایران براساس فشار موجود در شبكه شهری، گاز دریافت می كنند و از این جهت است كه جایگاه های داخل شهر از فشار ضعیف تغذیه می شوند.

این مدیر وزارت نفت در پاسخ به این كه چه راهكاری برای بهبود این وضع در نظر گرفته شده است، توضیح داد كه شركت گاز مجاز نیست خطوط فشار قوی را در محدوده شهری نصب كند و لذا هیچ كاری برای افزایش فشار موجود گاز نمی توان كرد.

البته رمضانی گفت: كم بودن فشار مربوط به تمام جایگاه های سطح شهر نیست و مثلاً در تهران بسته به این كه جایگاه سوختگیری در كدام نقطه جغرافیایی واقع است دارای فشار متفاوتی است به طوری كه برخی از جایگاه های تهران دارای فشار مناسب و مطلوب هستند.

وی افزود: فشار گاز جایگاه های واقع در اتوبان ها بسیار عالی است و مشكلی در این خصوص گزارش نشده است.

● قطعی های احتمالی گاز در زمستان

تولید گاز در ایران اكنون به حدود ۴۷۵ میلیون متر مكعب رسیده است این در حالی است كه میزان مصرف گاز هم در فصول سرد سال به همین ارقام می رسد به عبارتی می توان گفت میزان تولید و مصرف گاز با توجه به نبود ذخیره سازی در نقطه سربه سری قرار دارد.

حتی با احتساب رشد ۱۰ درصدی مصرف گاز كه شركت گاز به آن استناد می كند، پیش بینی می شود با فرا رسیدن فصل سرما و حتی در صورتی كه یخبندان های گسترده ای در مناطق سردسیر اتفاق نیفتد میزان مصرف در خوش بینانه ترین حالت از تولید فعلی فراتر رود.

این استدلال قابل بررسی است، رشد ۱۰ درصدی مصرف در بالاترین رقم سال گذشته (۴۷۵ میلیون متر مكعب) امسال به رقمی معادل ۴۷ میلیون و ۵۰۰ متر مكعب خواهد رسید.

این عدد معادل تقریبی تولید ۲ فاز ۲۵ میلیون متر مكعبی (استاندارد) پارس جنوبی است و در صورتی كه گاز شیرین فازهای ،۶ ۷ و ۸ پارس جنوبی و تولید فاز ۹ این میدان تا قبل از زمستان به شبكه سراسری تزریق نشود قطعی گاز در فصل سرما قطعی است!

البته كارفرمای فاز ۹ پارس جنوبی اخیراً اعلام كرده كه تا اواخر پائیز این طرح را تحویل خواهند داد. ادعایی كه به گفته كارشناسان حتی در اواسط زمستان هم قابل اجرا نیست.

رمضانی مدیر گازرسانی شركت گاز در این مورد هم پاسخ داد كه اگر تعداد جایگاه ها افزایش نیابد با توجه به اولویت گازرسانی به متقاضیان خانگی مشكلی در خصوص تأمین گاز جایگاه ها نخواهد بود.

استدلال او از این جهت است كه شركت گاز اكنون ۳۵۰ جایگاه را به گاز وصل كرده و در صورت كسری گاز، سوخت گاز نیروگاه ها را برای مصارف خانگی قطع خواهند كرد.

البته باید گفت شركت گاز هم چندان به آماده شدن تولید فاز ۹ خوشبین نیست و از این جهت راه اندازی و بهره برداری جایگاه های گاز را تا رقم ۵۰۰ واحد تا پایان شهریور نسبتاً دشوار می داند.

محمود توجه، مدیر امور مهندسی و فناوری شركت گاز و مسئول ستاد پیگیری مسائل جایگاه های CNG گفت: تاكنون حدود ۳۶۰ جایگاه به سوخت گاز وصل شده اند و شركت گاز محدودیتی در قبال گازرسانی به جایگاه ها تعریف شده قابل بهره برداری تا پایان شهریور ندارد.

وی افزود: شركت گاز تنها مسئول گازرسانی به ایستگاه های عرضه CNG است و این كه آیا این جایگاه ها در زمان لازم به بهره برداری برسد برعهده سازمان بهینه سازی و شركت پخش فرآورده های نفتی است چرا كه تأمین برق و ساختمان برعهده این دو نهاد دولتی است.

● تهران در ترافیك گاز

ترافیك گاز به ترافیك خیابان ها اضافه شد.

انبوه خودروهای حاضر در پایتخت ایران تنها اندكی بیش از ۴۰ جایگاه سوختگیری دارند. برنامه كلان دولت بر این نكته تأكید دارد تا سال ۱۳۹۰ از تردد خودروهای بنزین سوز ممانعت خواهد كرد اما این كه متناسب با این استراتژی چه اقداماتی در خصوص راه اندازی جایگاه های گاز صورت می گیرد مشخص نیست. شركت گاز اعلام كرده كه تاكنون ۴۹ جایگاه در سطح تهران بزرگ را به گاز متصل كرده است.

تعداد جایگاه های CNG استان تهران هم ۲۸ ایستگاه از این میزان بیشتر است كه این رقم با توجه به افزایش روندگازسوز شدن و گازسوز كردن خودروها در كارگاه ها و كارخانجات مشكلات ادامه داری را پیش روی سوختگیری این دسته از اتومبیل ها قرار خواهد داد چرا كه حداقل در یكی، دو سال آینده معلوم نیست كه چگونه از ترافیك عرضه گاز در جایگاه ها كاسته خواهد شد.

وزارت نفت كه در دو برنامه توسعه تنها ۳۶۰ جایگاه را بهره برداری كرده مشخص نیست چگونه در كمتر از ۱۲ روز آینده تعداد جایگاه ها را به ۵۵۰ جایگاه افزایش خواهد داد؟

دارندگان خودروها خواهان كوتاه تر شدن صف های طولانی گاز هستند.