ماجرای جایگزینی تدریجی سوابق تحصیلی به جای آزمون سراسری کنکور، ماجرای تازه یی نیست. از سال ها پیش هر وقت بحث حذف کنکور به عنوان یکی از معضلات بزرگ اجتماعی کشور مطرح می شد، همواره موضوع سوابق تحصیلی دوره متوسطه به عنوان آلترناتیوی سهل الوصول و قابل دسترس مورد توجه بوده و البته همیشه نگرانی هایی هم از ناکارآمدی سیستم آموزش عمومی در جمع آوری و ارائه این سوابق مطرح بوده است. پس از آنکه طرح حذف نهایی کنکور تا سال ۹۰ تصویب نهایی شد و این امر به صورت قانون درآمد، مسوولان اجرایی سازمان سنجش از سازوکار تاثیر تدریجی سوابق تحصیلی به عنوان بهترین سازوکار استفاده کردند، تا هم در این مدت از میزان کارآمدی حذف کنکور تجربه یی کارشناسانه به دست آورند هم برای استفاده از آزمون و خطا در جزئیات اجرایی طرح فرصت کافی داشته باشند. اگرچه به نظر می رسد فرصت چهارساله فرصت کافی نیست ولی در حالت اضطرار در همین زمان کوتاه هم می شود خیلی از کاستی ها را دید و برای رفع آنها تلاش کرد.

روز گذشته معاون سازمان سنجش در گزارش تشریح جزئیات کنکور ۸۷، ضمن اعلام خبر تاثیر ۱۵ درصدی سوابق تحصیلی غالب داوطلبان به نکات جالب توجهی اشاره کرد که از یک سو باید آنها را به مثابه یک ایراد و اشکال اساسی مورد توجه و بررسی قرار داد و از سوی دیگر به فکر راهکاری اساسی برای رفع موارد مشابه آنها بود. نکته اول که دکتر ابراهیم خدایی به آن اشاره کرده بود، سازوکار جمع آوری اطلاعات و آمار سوابق تحصیلی داوطلبان بود. به گفته معاون سازمان سنجش، به رغم تلاش این سازمان برای دریافت اطلاعات از سازمان آموزش و پرورش، ادعاهای داوطلبان در برگه های ثبت نام تنها ملاک تعیین نمره سوابق در کنکور امسال خواهد بود.

اگرچه خدایی احتمال تقلب داوطلبان را بسیار ناچیز معرفی کرده بود، اما وجود کمترین احتمال هم در موضوع مهمی مانند کنکور، به خودی خود نگران کننده است و می تواند کل اعتبار آزمون سراسری ۸۷ را زیر سوال ببرد.نکته دیگر بحث برگزاری امتحانات سراسری و استاندارد آموزش و پرورش است که قرار است با طرح سازمان سنجش به صورت کشوری برگزار شود. با توجه به اینکه شکل غالب امتحانات آموزش و پرورش تشریحی است و در این روش آزمون موضوع سلیقه مصحح بسیار تاثیرگذار است، یک نگرانی مهم نیز از این بابت وجود دارد که همان طور که خدایی در گفت وگوی دیروز خود اشاره کرده بود، عزم جدی سازمان سنجش (به عنوان یک نهاد باتجربه در زمینه برگزاری آزمون های سراسری و استاندارد) را برای کمک به آموزش و پرورش به عنوان نهاد اصلی مربوط به موضوع سوابق تحصیلی دانش آموزان می طلبد. به هر حال از هم اکنون توپ در زمین آموزش و پرورش است و پیش از آنکه قضیه شکل بحرانی به خود بگیرد باید راهکارهایی مناسب اندیشیده شود. بی شک موضوع سوابق تحصیلی دانش آموزان از این پس یکی از اصلی ترین چالش های پیش روی مسوولان آموزش و پرورش است.

علی رنجی پور