معاون رئیس سازمان صدا و سیما ضمن دفاع از تغییرات سریال «شهریار» گفت:حذفیات این سریال نه بار دراماتیك دارد، نه بار آموزشی و نه بار ارتقای افكار عمومی.
مرتضی میرباقری در گفتوگو با فارس درباره اظهار نظرهای خانواده شهریار درباره سریال شهریار گفت: در هر صورت این سریال تیم نویسندگی داشته و تحقیقاتی انجام دادهاند و بر اساس آن تحقیقات متنی فراهم شده و آقای تبریزی نیز به عنوان كارگردان آن را ساخته است.
وی افزود: وقتی سریالی ساخته میشود بحث این نیست كه كار كاملا مستند باشد در سریال شهریار نیز بحث این است كه این كار یك كار نمایشی بوده كه دستمایهای نیز از بیوگرافی این شخصیت را نیاز داشته و با توجه به اینكه شهریار شاعر بوده و در منطقه آذری نشین ما یك شخصیت بزرگ و ملی محسوب میشود سریال نیز ما را باید به این نقطه برساند و به نظر میرسد كه در این مسیر حركت كرده است.
میرباقری ادامه داد: درباره الفاظی نیز كه درباره این سریال به كار میرود و میگویند مثلا قیافهای كه از آن فرد ارائه میشود باید كاملا منطبق باشد نیز باید بگویم همه اینها باید با بار دراماتیك كار همراهی داشته باشد و نكتهای كه خانواده جناب آقای شهریار ذكر كردند مواردی بوده كه با نویسنده و كارگردان هم در میان گذاشته شده و پاسخ یكدیگر را در این زمینهها به یكدیگر میدهند كه كاملا طبیعی است.
وی تصریح كرد: معمولا در كارهای تاریخی كه ساخته میشود نیز باید یك سعه صدر از سوی وابستگان شخصیتهای ملی و هم از طرف كسانی كه میخواهند در قالب یك اثر دراماتیك و نمایشی كار را عرضه كنند وجود داشته باشد و ما از اینكه مذاكرهای بین طرفین انجام بگیرد استقبال میكنیم و امیدواریم سوء تفاهمات برطرف شود. لیكن از اینكه اینگونه مسائل اسباب سوءتفاهم شود و دغدغه خاطر و نگرانی یا در خانواده یا در اصحاب هنر ایجاد كند باید پرهیز شود.
معاون صداوسیما گفت: ما نیازمند این هستیم كه اصحاب هنر و شخصیتهای ملی بتوانند ارتباط نزدیكی با یكدیگر برقرار كنند و بدانند كه هر ساختاری اقتضائات خاص خود را دارد. ما اگر میخواستیم درباره شهریار سخنرانی كنیم، مستند یا تلهفیلم بسازیم هر كدام از آنها در یك قالب مختلف ساخته میشد و قالب سریال نیز آنچیزی است كه شما در حال حاضر آن را میبینید لذا برخی چون تفاوت ساختارها را نمیدانند برایشان سوء تفاهم ایجاد میشود.
وی درباره حذفیات سریال نیز گفت: در سریالی كه سازمان صدا و سیما سفارش میدهد در وهله اول باید مصالح ملی، منافع ملی و ضوابط عمومی جامعه را حفظ كنیم. ما در مراحل مختلف تلاشمان این است كه با همفكریهایی كه انجام میدهیم این اصول درنظر گرفته شود چنانچه در آخرین مرحله كه به پخش نزدیك میشود برسد احساس كنیم برخی از موارد میتواند سوء تفاهم ایجاد كند به دلیل اینكه رسانه ملی هستیم به هیچ وجه اجازه چنین كاری را نخواهیم داد.
میرباقری اظهار داشت: امكان دارد در زندگی یك شخصیت بزرگ واقعیتهایی وجود داشته باشد ما در سریال خود كه تمام واقعیتهای زندگی این شخصیت را نشان ندادهایم و دلیلی ندارد برخی واقعیت ها كه میتواند اسباب سوءتفاهمات شود را نشان دهیم.
وی افزود: امكان دارد در رابطه با شهریار و اینكه ایشان در سنین پیری دچار فراموشی و یكسری بیماریهایی شدهاند بخشهایی ساخته شود ولی ما صلاح نمیدانیم وقتی زندگی این شخصیت بزرگ را مطرح میكنیم این بخشهای زندگیشان به طور برجسته نشان داده شود.
وی گفت: آنچه كه در مورد تغییر و حذفیات بوده مربوط به همین بخش است كه نه بار دراماتیك دارد و نه بار آموزش و نه بار ارتقا افكار عمومی را دارد.
● اعتراض دختر «شهریار»
«مریم بهجت تبریزی» فرزند استاد شهریار در واكنش به سریال «شهریار» گفت: اعلام میكنم كه آنچه به عنوان سریال شهریار از شبكه دو پخش شده، ارتباطی با زندگی شاعر بلندآوازه ایرانی، شهریار نداشته است.
«مریم بهجت تبریزی» فرزند استاد شهریار در واكنش به سریال «شهریار»(كمال تبریزی) به خبرنگار رادیو و تلویزیون فارس گفت: سریالی كه با نام «شهریار» از شبكه دوم سیما در حال پخش است، متاسفانه دارای صحنهها و سكانسهایی غیرواقعی و توهین آمیز به شخصیت استاد شهریار بوده كه نه تنها با واقعیتهای حیات آن بزرگوار همخوانی نداشته و ندارد، بلكه با تحریف و تغییراتی همراه بوده است كه نهایتا به مسخ شخصیت حقیقی و اجتماعی و ادبی پدرم -كه محبوبترین شاعر ایران در قرن حاضر است- منجر میشود.
وی ادامه داد: متاسفانه با تماشای اهانتهای ناروا به مادرم و تصویری مبهم از یك معلم فرهنگی شریف، متوجه شدم كه سریال شهریار بدون كمترین تحقیق و پژوهش سرهمبندی و نگارش شده است.
فرزند محمدحسین بهجتتبریزی با اشاره به ذكر نام خانواده شهریار در تیتراژ این سریال ، گفت: میخواهم بگویم شما كه خانواده شهریار را در جریان این سریال نگذاشتید و اطلاعات مستندی هم از آنها نگرفتهاید، چگونه در تیتراژ انتهای سریال از آنها تشكر میكنید؟! وقتی این مطلب را بیننده سریال میبیند، فكر میكند كه حتما خانواده شهریار نیز با این سریال همكاری داشته است.
وی افزود: اگر من را از این جریان مطلع میكردند،ابتدا درخواست میكردم كه فیلمنامه را بخوانم.
بهجت تبریزی همچنین گفت: برطبق قانون حمایت از مؤلفان و منصفان، این سریال بدون مجوز پخش شده است در حالی كه به موجب این قانون تا ۳۰ سال تمام حقوق مادی و معنوی به ورثه تعلق میگیرد و برای هر گونه استفادهای باید از وراث اجازه گرفته شود ولی سازندگان این سریال از ما هیچگونه اجازهای نگرفتند.
وی ادامه داد: داستان،بیوگرافی و شخصیتی كه از پدر من در این سریال نمایش داده میشود به طور كلی متفاوت از واقعیت است و كسی كه این فیلم را ساخته كوچكترین شناختی از شخصیت ادبی، مذهبی، دینی و عرفانی پدرم نداشته است.
بهجت تبریزی با اشاره به برخی شخصیتهای این سریال ، گفت: حتی شخصیتهایی در این سریال وجود دارد مثل ابراهیم ادیب یا گلرخ كه اصلا وجود خارجی نداشتهاند. كلا داستانی كه در مورد جوانی، بعد از ازدواج و میانسالی پدرم نشان میدهند، مورد دخل و تصرف واقع شده است.
وی افزود: اولا به لحاظ زمانی،تاریخها را رعایت نكردهاند و همه ساختگی بودند.به جرات میگویم ۸۰ تا ۹۰ درصد این پروژه ساختگی است و هیچكدام از اینها اتفاق نیفتاده است.
دختر استاد شهریار تصریح كرد: قسمت اخیر سریال «شهریار» كاملا ساختگی بود چرا كه مادر من اصلا در بیمارستان فوت نكردهاند و اصلا مریض نبودهاند بلكه ایشان سكته مغزی كردند و از دنیا رفتند.
وی در ادامه گفتوگو با فارس، با انتقاد از نمایش چهرهای غیر واقعی از مادرش در این سریال افزود: مادرم، فردی باسواد بوده كه در سریال بیسواد معرفی میشود. ایشان نوه عمه پدرم و خویشاوند نزدیك مادرم بود ولی در این سریال، یك فرد بیگانه معرفی میشود كه پدرم را به طور اتفاقی در بانك میبیند.
بهجتتبریزی گفت: مادر من عاشق شعرهای پدرم بود چون بیست و چند سال از پدرم كوچكتر بود و به خاطر انگیزه ادبیاش با پدرم ازدواج كرد.
وی در ادامه گفت: همانطور كه اشاره كردم برخلاف آنچه سریال نشان میدهد مادر من اصلا مریض نبودند. یك روز كه ما را برای مدرسه آماده میكردند، سكته مغزی كردند و دار فانی را وداع گفتند. ایشان اصلا بیمارستان نرفتند كه پدرم از ایشان پرستاری كند.
وی ادامه داد: برخلاف آنچه در «شهریار» دیدیم، این واقعیت ندارد كه مادرم، پدرم را «محمد جان» صدا میكرده بلكه همه او را با نام شهریار صدا میزدند و مادرم نیز به نام آقا شهریار صدایش میكرد.
«بهجت تبریزی» با بیان این نكته كه شهریار در ۴۰ سال آخر زندگیاش خانهنشین بوده، افزود: پدر من، ۴۰ سال آخر زندگیاش را از خانه بیرون نرفت. خودش یك شعری را دارد كه وصف احوال این چهل سال است: از من چه طالعی است كه با این شتاب عمر/بازم بپرود لب بام آفتاب عمر/ من روی چرخ و پره هنوز و به پیچ و تاب/ جایی كه آب ریخته از آسیاب عمر/ سائیده رشتهای است كه تابیده به گلو/ من تاب میخورم به نخی از طناب عمر / چل سال آزگار به زندان روزگار حبس ابد چگونه نهی در حساب عمر/.
وی افزود: در آن مدت اگر كسی به ملاقات استاد شهریار میآمد، بعضی وقتها میپذیرفت و بعضی مواقع به دلیل كسرت جمعیت و اینكه حال عمومی خوبی نداشت، نمیتوانست كسی را به حضور بپذیرد.
فرزند شهریار تصریح كرد: در كل سریال «شهریار» بر مبنای واقعیت نیست و نه تنها همخوانی با زندگی پدرم ندارد بلكه نوعی اهانت نسبت به ایشان، مادرم و خانواده ما است.
بهجت تبریزی گفت:این سریال بدون كوچكترین تحقیق و پژوهش سرهمبندی و نگارش شده است، لذا به عنوان یك رسالت تاریخی، نه به عنوان وارث پدرم كه جای خود دارد، بلكه به عنوان یك واصل با استادی كه سالها با او زندگی گذراندهام، اعلام میكنم كه آنچه به عنوان سریال شهریار از شبكه دو پخش شده، ارتباطی با زندگی شاعر بلندآوازه ایرانی، شهریار نداشته است.
وی افزود: به جرات میتوانم بگویم حتی یك مطالب مهم كه در مورد پدرم باید منعكس شود، در این سریال دیده نمیشود و اكثریت مطالب مهم زندگی پدرم مثل شبی كه از عشق مجازی به عشق حقیقی رسید و مهمترین شب زندگی او محسوب میشود، در این فیلم آن چنان كه باید به مردم نشان داده نشده است.
فرزند شهربار خاطرنشان كرد: پدرم وقتی از تبریز به تهران آمدند، ۱۳ _ ۱۴ ساله بودند و در سنین پایین به دارالفنون به مدت ۷ سال درس طب خواندند، ایشان بین ۲۰ تا ۳۰ سال به عشق حقیقی رسیدند و متحول شدند، اتفاقی كه برای كمتر كسی میافتد ولی در سریال «تبریزی» به هیچ یك از این مسائل پرداخته نشده است.
وی در انتها گفت:پدرم فردی بسیار متدین و مذهبی بودند ولی این مسئله نشان داده نشده است.ایشان حافظ قرآن بودند و آن قدر قرآن خوانده بودند كه زبان عربی را از این طریق یاد گرفتند.