: پانزدهمین جشنواره تئاتر كودك و نوجوان اصفهان امروز به پایان میرسد تا چراغ نمایش كودك و نوجوان كشور برای یك سال دیگر خاموش شود و همه به انتظار مهر آینده بنشینند.
واقعیت تلخی است، اما باید پذیرفت كه تئاتر كودك و نوجوان بیشتر به یك اسم میماند تا به یك موجود و جریان زنده. جز اجراهای تالار هنر و مركز تئاتر كانون پرورش فكری در تهران كه آن هم بیشتر در قالب عروسكی است و البته جنگهای شادی كه به نام تئاتر كودك و نوجوان به روی صحنه میروند، آیا اتفاق دیگری در این حوزه میافتد؟
نامهایی چون رضا بابك، مرضیه برومند، داوود كیانیان، ایرج طهماسب و حمید جبلی یا عطای كار در تئاتر كودك و نوجوان را به لقایش بخشیدهاند یا حضوری بسیار كمرنگ در این عرضه دارند. جوانترها هم بویژه در شهرستانها به سمت اجراهای آهنگین و ریتمیك كه درام در آنها جایی ندارد سوق داده شدهاند.
از سوی دیگر، معلوم نیست از كجا نظریه نادرست آموزش مستقیم به تئاتر كودك و نوجوان رخنه و آن را به پندهای پدرانه و نصیحتهای شفاهی آموزگاران شبیه كرد؛ اتفاقی كه پلهای ارتباطی با تماشاگران را فرو ریخت و تالاها را از شور و شوق كودكانه خالی كرد.
در مظلومیت و بیتوجهی به تئاتر كودك و نوجوان همینقدر بس كه كمتر دانشجویی در دانشكدههای هنری به ادامه تحصیل در گرایش نمایش عروسكی علاقه دارد و اصولا چیزی با عنوان تئاتر كودك و نوجوان دغدغه علمی و پژوهشی گروههای آموزشی دانشگاهها نیست.
درباره ضعف نمایشنامهنویسی تئاتر كودك و نوجوان بسیار شنیده و خواندهایم. وقتی قادر به حفظ معدود نویسندگان خوب این حوزه نبودهایم، چگونه میتوانیم كیفیت متون نمایشی این عرصه را ارتقا دهیم. نویسندگان تازهنفس هم با توجه به سردی و ركود حاكم بر این عرصه، ترجیح میدهند به سراغ داستاننویسی، فیلمنامهنویسی یا نوشتن برای تئاتر بزرگسالان بروند.
غمنامه تئاتر كودك و نوجوان، مثنوی هفتاد من كاغذ است. با زحمت و پس از عبور از مشكلات فراوان، نمایشی روی صحنه میرود؛ اما تماشاگری نیست كه پای آن بنشیند. بیش از ۱۰ میلیون دانشآموز در سن كودك و نوجوان داریم كه بسیاری از آنها حتی برای یك بار هم پایشان به تالارهای تئاتر نرسیده است.
آموزش و پرورش چنان گرفتار مشكلات مالی و اداری خود است كه وقتی برای فكر كردن به نیازهای روحی و هنری دانشآموزان ندارد. اگر آموزش و پرورش، مركز هنرهای نمایشی، خانه تئاتر و البته هنرمندان فعال در عرصه تئاتر كودك و نوجوان در كنار هم قرار بگیرند، شاید بتوانند گره كور این ماجرا را باز كنند. تئاتر به یقین میتواند نقشی مثبت و پررنگ را در پرورش دانشآموزان به عهده بگیرد.
جشنواره تئاتر كودك و نوجوان اصفهان به آخرین روز خود رسیده است. تخصیص بودجه ۲۰۰ میلیون تومانی از سوی مركز هنرهای نمایشی و صرف هزینهای بیش از این از سوی اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی برای برپایی این جشنواره اگرچه پسندیده و قابل ستایش است؛ اما اثر آن تنها چون دارویی است كه برای مدتی كوتاه نشانههای رنجوری و بیماری تئاتر كودك و نوجوان را از دیدگان پنهان میكند. تئاتر كودك و نوجوان نیازمند آسیبشناسی و تشخیص دلایل ضعف و رخوت آن و در ادامه درمانی بلندمدت و اصولی است.
مهدی یاورمنش |