سازمان حفاظت محیط زیست به منظور بهینه سازی مصرف سوخت و به علت استاندارد نبودن گازوئیل موجود در كشور، صدور مجوز پلاك گذاری خودروهای گازوئیل سوز را تا سال ۱۳۹۰ به تعویق انداخت.

براساس برنامه ریزی سازمان بهینه سازی مصرف سوخت، میزان سوخت خودروهای داخلی باید طبق استانداردهای مشخص تنظیم شود و خودروسازان باید در هر سال میزان مصرف سوخت تولیدات خود را به اندازه معینی كاهش دهند. بهینه سازی انرژی و استانداردسازی سوخت اقدامی است برای كاهش آلاینده ها در هوا كه به علت گوگرد بیش از اندازه سوخت خودروها ایجاد می شود.

در حال حاضر ایران با انتشار سالانه ۳۸۱ میلیون تن دی اكسیدكربن در رتبه هجدهم جهان قرار دارد و میزان تولید این گاز در كشور سالانه پنج درصد افزایش می یابد كه بهترین راه مقابله با این مشكل، استانداردسازی مصرف سوخت در كشور است.

یكی از مهمترین منابع آلوده كننده محیط زیست، گوگرد موجود در گازوئیل خودروها است. به گفته كارشناسان محیط زیست حداكثر گوگرد گازوئیل استاندارد بایدppm۵۰ باشد. در حالی كه حداقل گوگرد موجود در گازوئیل در كشور ما ۸ تا ۱۰ هزار ppm است.

معاون محیط زیست انسانی سازمان محیط زیست در این باره به برنامه ها و مصوبات دولت برای استانداردسازی سوخت برای جلوگیری از آلودگی هوا اشاره می كند و می گوید: «یكی از محورهای مهم برای كنترل هوای كلانشهرها در كنار رعایت استانداردهای خروجی خودروها و نوع خودرو، استانداردسازی سوخت است. براساس مصوبه هیأت دولت، وزارت نفت موظف است سوخت استاندارد بنزین و گازوئیل را به ناوگان حمل ونقل كشور تحویل دهد.

با این توصیف درصد گوگرد بنزین باید به صفر برسد، اما هم اكنون درصد ناخالصی در بنزین وجود دارد كه باید به كمترین میزان برسد. البته بنزین سوپر تقریباً از ویژگی های قابل قبول تری برای مصرف خودروهای بنزین سوز برخوردار است و درباره گازوئیل نیز این میزان باید رعایت شود، زیرا در حال حاضر ما فاصله زیادی با استانداردهای جهانی سوخت داریم.»

وی ادامه می دهد: «سازمان حفاظت محیط زیست برای افزایش مصرف بنزین سوپر در میان شهروندان، طی نامه ای از وزارت كشور و ستاد بهینه سازی مصرف سوخت خواست تا مردم بتوانند ازطریق كارت سوخت خود، بنزین سوپر با قیمت عادی دریافت كنند، زیرا به علت افزایش قیمت بنزین سوپر، مصرف آن كاهش یافته بود، این در حالی است كه احتراق بنزین سوپر نسبت به معمولی بیشتر و آلایندگی آن نیز به مراتب كمتر است.»

حسن اصیلیان با اشاره به این كه وزارت نفت هم اكنون گازوئیل ۵۰۰ ppm به كلانشهرهای بزرگ همچون تهران و كرج تحویل می دهد، افزود: به علت آلودگی بیش از حد هوا در پایتخت وزارت نفت موظف شده است، گازوئیل را با كمترین درصد گوگرد به كلانشهرهای آلوده تحویل دهد، البته با تغییراتی كه در فرآیند تولید بنزین و گازوئیل در كشور انجام می شود امیدواریم وزارت نفت تا سال ۱۳۹۰ گوگرد گازوئیل و بنزین (با درجه احتراق بالا) را به حد استاندارد برساند.

به گفته وی، از آنجا كه وزارت نفت تأمین گازوئیل استاندارد را به سال ۱۳۹۰ موكول كرده است، سازمان محیط زیست نیز تا این سال، مجوز پلاك گذاری هیچ خودروی گازوئیل سوزی را در كشور صادر نمی كند.

● گازوئیل استاندارد برای محیط زیست بهتر از بنزین است

در حال حاضر با توجه به شرایط فعلی سوخت گازوئیل در كشور، رسیدن به استاندارد آلایندگی یورو ۳ كار دشواری است، اما در صورت تولید گازوئیل استاندارد در كشور، سوخت آن برای حفظ محیط زیست به مراتب بهتر از بنزین است.

اصیلیان در این باره با تأكید بر تصمیم قاطع سازمان محیط زیست برای جلوگیری از آلودگی گوگرد در كشور می گوید: «استاندارد آلایندگی یورو ۲ تا آغاز سال ۹۰ و همچنین استاندارد آلایندگی یورو ۳ از سال ۱۳۹۰ به بعد برای همه خودروهای گازوئیل سوز در كشور اجباری می شود، زیرا اگر درصد گوگرد گازوئیل بالا باشد حدود ۱۰۰ برابر حد استاندارد، میزان آلاینده دی اكسید كربن در هوا افزایش می یابد كه این میزان، اثرات مخرب زیادی برای تنفس كودكان و سالمندان به همراه دارد.»

البته به اعتقاد این كارشناس محیط زیست، این میزان دی اكسید كربن در هوا علاوه بر اثرات مخرب تنفسی و سرطان زا بودن، زیبایی شهر و رشد گیاهان را هم تحت تأثیر قرار می دهد، وجود ذرات سیاه روی وسایل منزل با وجود بسته بودن در و پنجره ها كه این روزها عده زیادی از زنان را كلافه كرده از جمله اثرات افزایش دی اكسیدكربن موجود در هوا است.

وی درباره این كه چرا تاكنون در این باره سخت گیری های لازم صورت نگرفته است، می گوید: «سازمان محیط زیست از ابتدای سال ۸۶ مجهز به دستگاه تست خودروهای گازوئیل سوز شده است، هم اكنون همه خودروهای سواری، مینی بوس و اتوبوس در مركز تست هشتگرد قبل از خروجی به بازار امتحان می شوند، البته خودروهای وارداتی نیز باید استاندارد Uro۲ و Uro۳ را حتماً بگذرانند. كارشناسان محیط زیست اعلام می كنند كه گوگرد موجود در گازوئیل كشور هم اكنون بالای هشت هزار ppm است و مدیركل بهداشت، ایمنی و محیط زیست وزارت نفت از كاهش این میزان به ۱۰ ppm در سال ۱۳۹۱ خبر می دهد، یعنی كشور ما تا چهار سال آینده از حد استانداردهای جهانی (۵۰ ppm) نیز فراتر می رود. محمد حسین اردشیری در این باره به اقدامات وزارت نفت برای استانداردسازی سوخت در كشور اشاره می كند و به « ایران » می گوید: «همه پالایشگاه های قدیم و جدید كشور تا سال ۹۱ موظف به تولید گازوئیل با گوگرد زیر۱۰ ppm هستند. برنامه درازمدت ما نیز رسیدن به استاندارد ۲۰۰۹ اروپا (Uro۵) است.»

بر همین اساس نیز سازمان حفاظت محیط زیست مجوز پلاك گذاری برای خودروهای گازوئیل سوز را تا سال ۹۱-۹۰ به تعویق انداخته، البته تولید خودروهای گازوئیل سوز ممنوع نشده، فقط مجوز پلاك گذاری آن به طور موقت متوقف شده است.

وی با بیان این كه وزارت نفت برای حفظ محیط زیست در چند سال گذشته حدود ۲۱۰ میلیارد تومان هزینه كرده است، می گوید: «راه اندازی سیستم تصفیه آب از روغن در پساب های نفتی و میكروب زدایی آب جدا شده برای مصارف كشاورزی ازجمله اقداماتی است كه هزینه زیادی را دربرداشته، اما به طور چشمگیری در كاهش آلودگی آب زیرزمینی و خاك زمین های كشاورزی تأثیر داشته است.»

اردشیری به اجرای طرح گسترده كهاب در وسایل نقلیه، پمپ بنزین ها و تانكرهای نفتی اشاره می كند و می گوید: ما برای جلوگیری از هدررفت بخارات بنزین كه در حدود ۴‎/۵ درصد است، دستگاه های ویژه ای را در جایگاه های بنزین نصب كرده ایم تا بخارات هوا به بنزین تبدیل شود. این طرح علاوه بر صرفه جویی در مصرف بنزین، آلودگی هوا را كاهش می دهد، زیرا بخارات بنزین از مقادیر فراوانی هیدروكربن تشكیل شده است و مخاطرات زیست محیطی بالایی دارد.

وی با اشاره به گسترش فضای سبز در پالایشگاه های و مجتمع های پتروشیمی می گوید: استاندارد فضای سبز در پالایشگاه های دنیا حدود ۱۰ تا ۷ درصد است، اما هم اینك در برخی پالایشگاه ها و مجتمع های پتروشیمی در كشور حداقل فضای سبز ۲۰ و حداكثر۶۰ درصد تقریباً سه برابر استاندارد جهانی است.

حمیده امینی فرد