دو هزار پله بالاتر از تهران، پایتختی كه خیلیها آن را شهری كوتوله میخوانند! حدود ۱۷ سال از زمانی كه كرباسچی ـ شهردار سابق تهران ـ اقدام به تهیه مطالعات برج میلاد كرد و خواست تهران را صاحب برجی بلند و زیبا كند، گذشته؛ اما بالاخره چهارمین برج دنیا نصیب تهرانیها شد و به قولی این پروژه با همه دیر و زود و سوخت و سوزی كه داشت نتایج دیرهنگامی را هم دارد.
برج میلاد ۱۲ سال پس از كلنگش و به بیانی حدود دو برابر زمان معمول برای ساخت چنین برجهایی آماده شده است، بدون شك نه كرباسچی و نه شهرداران بعدی كلانشهر تهران به دنبال معطل نگهداشتن ساخت این برج مهم نبودند، اما مسائل زیادی از جمله كمبود اعتبارات، اختلاف نظرها و در این سالهای آخر تحریمها موجب طولانی شدن زمان اجرای آن شد.
محمد حسن نظرپورـ مدیرعامل سابق شركت یادمان سازه ـ در اواخر دوره مسؤولیتش در مورد كمبود اعتبارات مربوط به ساخت برج میلاد گفته بود: اعتبار پیشنهادی سال ۸۴ برای برج میلاد ۱۰ میلیارد تومان بود كه تنها یك میلیارد تومان آن محقق شد.
به این ترتیب كاملا گویاست كه اگر شهردار فعلی تهران اعتبار بیش از ۵۰ تا ۸۰ میلیارد تومانی را ظرف یكسال به پای ساخت این برج میریزد، حتما باید ۲۵ ماهه كامل شود.
قالیباف ـ در آذر سال ۸۴ و در روزهای اول ورودش به شهرداری تهران در اولین بازدیدش از برج میلاد اعلام میكند كه برج میلاد با اختصاص و ابلاغ ۵۰ میلیارد تومان تا پایان ۸۵ به بهرهبرداری میرسد، البته هنوز میرصادقی ـ مدیرعامل فعلی شركت یادمان سازه ــ رقم نهایی خرج شده در این سه سال را اعلام نكرده است؛ اما محمدرضا واعظ مهدوی، معاون هماهنگی و برنامهریزی شهردار تهران اخیرا اعلام كرده است كه برای برج میلاد از سال ۷۴ تا ۸۴ بیش از ۵۲ میلیارد تومان هزینه صرف شده است و از سال ۸۴ تا كنون كه اوج پیشرفت فیزیكی پروژه بوده است بیش از ۱۴۲ میلیارد تومان هزینه اختصاص یافته است.
● روزهای افتتاح میلاد، شاید وقتی دیگر!
برج ۴۳۵ متری میلاد پس از برج (CN) كانادا با ۵۵۳ متر، برج مسكو روسیه با ۵۳۵ متر و برج شانگهای چین با ۴۸۰ متر ارتفاع، چهارمین برج بلند جهان است كه در فضای ۱۷ هكتاری از مجموع فضای ۷۰ هكتاری مجموعه یادمان سازه قرار گرفته است.
زمان معمول برای ساخت چنین برجهایی در دنیا بین ۴ تا ۵ سال است، چرا كه در صورت بیشتر شدن زمان پروژه، مدلهای تاسیسات و فناوریهای سازهای و مخابراتی كاربرد اولیه را ندارند و به بیانی برج كارایی اصلی خود را نخواهد داشت و پروژه بازگشت سرمایه خود را از دست میدهد.
پس از چندین سال از شروع به ساخت این پروژه مدیرعامل سابق شركت یادمان سازه زمان بهرهبرداری اولیه و مخابراتی از برج میلاد كه تقریبا تا سال ۸۴ متوقف مانده بوده را پایان این سال اعلام میكند، اما یادآور میشود كه بازدید و استفاده عموم از بخشهای مختلف برج میلاد بیش از ۲ سال دیگر زمان نیاز دارد و چنانچه تامین اعتبار لازم برای پروژه صورت نگیرد، احتمال طولانی شدن پروژه نیز هست.
اما پس از اهتمام شهردار فعلی تهران برای تكمیل پروژههای بلاتكلیف شهر او هم به جمع شهردارانی كه دستی بر كار برج میلاد داشتهاند میپیوندد و زمان بهرهبرداری نهایی از این برج میلاد پایان ۸۵ اعلام میشود.
پس از این تاریخ اتفاقاتی در حوزه تامین تجهیزات سفارش داده شده و در حال سفارش برج به دلیل شروع دور جدید تحریمها علیه ایران پیش میآید. چنانكه شركت سازنده شیشههای راس سازه برج در تحویل این مجموعه از تجهیزات خلل وارد میكند و قرارداد كنسل میشوند. قالیباف شهریور۸۶ و پس از گزارش مبسوط مدیرعامل شركت یادمان سازه در مورد تاخیر زمان بهرهبرداری از این برج، گزارشی را خطاب به مردم تهران ارائه میكند.
وی یكی از مهمترین استراتژیهای خود را اتمام پروژههای معوقه عمرانی تهران كه بعضا بیش از یك دهه از شروع به كار آنها گذشته است عنوان میكند، چرا كه معتقد است یكی از اصلیترین محلهای هرز رفتن اموال عمومی و تحمیل هزینههای اضافی و گزاف بر مدیریت، به تاخیر افتادن پروژههاست.
قالیباف ضمن این كه از مردم تهران به دلیل تاخیر به وجود آمده در زمان قول داده شده عذرخواهی میكند، میگوید: مجری طرح علت تاخیر در اتمام پروژه را اختلالهای برخی از شركتهای طرف قرارداد خارجی با دلایلی غیرموجه و غیراقتصادی بوجود آوردهاند، اعلام كرده است و این پیشامدها در تعیین زمان انجام پروژه قابل پیشبینی و محاسبه نیست. وی سپس زمان بهرهبرداری برج را از مهر ۸۶ به بهمن ۸۶ تغییر میدهد.
از این تاریخ به بعد و پس از انعقاد قرارداد جدید ساخت شیشههای راس سازه برج، تقریبا قسمتهای مختلف برج یكی پس از دیگری تكمیل میشود، به طوری كه پس از نصب كامل دكل مخابراتی در سال ۸۵ وظیفه مخابراتی برج از بهمن ۸۶ آغاز میشود، نصب آسانسورها در اسفند ۸۶ انجام میشود و نصب آخرین طبقه از برج یعنی «گنبد آسمان» مرداد ۸۷ صورت گرفت و در این فاصله بیمه برج و استفادهكنندگان آن تا سقف ۲۵۲ میلیارد تومان، نصب تجهیزات هواشناسی و گرفتن استاندارد بینالمللی مقبولیت اجتماعی برای اولین بار در ایران (SA۸۰۰۰) انجام میشود.
به این ترتیب همه چیز برای افتتاح آماده است؛ اما باز هم مشكلی جدید به نام سرمای بیسابقه تهران كه گفته شده تا دمای منفی ۳۷ درجه نیز در بالای برج به ثبت رسیده كار را اندكی متوقف میكند و این گونه بود كه به دلیل سرمای زیاد برخی شیشههای نصب شده راس سازه ترك برداشت و عملیات نصب شیشهها با تاخیر مواجه شد.
با این وجود میرصادقی ـ مدیرعامل یادمان سازه ـ زمان افتتاح برج بدون مجموعههای دیگرش را فروردین ۸۷ اعلام كرد اما این زمان افتتاح باز هم به تاخیر افتاد و در حالی كه روز شمار منفی ساخت برج همچنان زیاد میشد زمان افتتاح به ۱۰ مهر ماه، همزمان با عید سعید فطر موكول شد.
● برج چند منظوره از پول مردم تهران به كام همه!
هرچند كه استفاده از پول تهرانیها برای غیر از خودشان عادتی باسابقه در بین مسؤولان است، اما در جریان ساخت برج میلاد كه هزینه آن تمام و كمال از جیب مردم تهران رفت، آنها جز اعتباری ملی و شاید بازدیدی نیم روزه با هزینه حدود ۲۰ هزار تومان نصیبشان نخواهد شد.
به گزارش ایسنا، قرار بود عمده كار برج میلاد كه گفته میشود از ابتدا به عنوان یادمانی از بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران نامگذاری شده است، مخابراتی، تجاری و گردشگری باشد. در مورد كاربرد مخابراتی برج بسیاری از كارشناسان بر این باورند كه به دلیل طولانی شدن زمان ساخت و وارد شدن سیستمهای جدید ماهوارهای در سالهای اخیر به بازار از كاربرد مخابراتی برج كاسته شده است و اگر چه صدا و سیما و شركت مخابرات هنوز مشتریهای اصلی این برج هستند، اما هنوز این دو مجموعه اظهارنظری مبنی بر كیفیت و زمینههای استفاده از این برج طبق برنامه اولیه نداشتهاند.
میرصادقی ـ مدیر عامل یادمان سازه ـ هفته گذشته با بیان این كه این برج ماهیت مخابراتی و یا تلویزیونی دارد و در حال حاضر و پس از اتمام بخشهای مختلف هر یك از این مجموعهها برج را برای خود میدانند، افزود: نزدیك به ۱۳۰ كاربر بخش خصوصی برای همكاری دراین برج شناسایی شدهاند كه ۱۱۶ كاربر از آنها اعلام همكاری داشتهاند و باید با توجه به محدودیتهای موجود از بین آنها شركتهایی را انتخاب كنیم.
وی اضافه كرد: صداوسیما در حال حاضر تقاضای اشغال كل فضای مخابراتی را علاوه بر بخش مربوط به خود داده و شركت یادمان سازه در حال انتخاب است و قراردادهایی را نیز در حال تنظیم داریم. درعین حال باید توجه داشت كه این پروژه برای شركت مخابرات و صداوسیما نیز تجربه جدیدی است و آنها هم باید با دقت بیشتری وارد این پروژه شوند.
میر صادقی ادامه داد: پس از افتتاحیه و استقرار این سازمانها و در اختیار گذاشتن فضاهای مدنظرشان در مورد ادامه حضور آنها تصمیمگیری میكنیم. در حال حاضر نیز برای نهایی كردن قرارداد با مخابرات و صداوسیما دعوت شدهایم تا در دورههای زمانبندی شده، سرویسهایی را به آنها ارایه كنیم تا بتوانند پیادهسازی تجهیزات را داشته باشند و پس از آن فضای برج به شكل اجاره در اختیارشان قرار میگیرد.
میرصادقی با اعلام این كه حدود ۸ تا ۹ ماه پس از افتتاح برج تجهیزات مخابرات و صداوسیما نصب میشود ادامه داد: البته صداوسیما و مخابرات حدود ۷ ماه است كه استفاده و بهرهبرداری از برج به شكل خصوصی را شروع كردهاند و۱۶ كاربر فعال است و اجاره آن را نیز پرداخت میكنند.
به گزارش ایسنا، اما در مورد كاربرد تجاری برج میلاد نیز هنوز نمیتوان اظهارنظری داشت، چرا كه قسمت تجاری هنوز آماده نشده و زمانهای بهرهبرداری برای این بخشها نیز كماكان با قید احتمالات اعلام میشود.
میرصادقی با اعلام این خبر كه ۹۶ درصد عملیات نصب شیشههای سازه برج میلاد تمام شده است و برج تقریبا كامل است به ایسنا گفت: در مهر ماه افتتاح بخشهایی از برج را در برنامه داریم و در واقع شاهد شروع راهاندازی برج خواهیم بود و چهل روز بعد بخشهای عمومی آن راهاندازی میشود.
وی گفت: طبقه لابی و بخشی از مراكز تجاری برج برای۲۰ آبان ماه آماده میشود اما استقرار كامل همه بخشهای تجاری در دهه فجر خواهد بود.
بر اساس این گزارش، به نظر میرسد قیمت واحدهای تجاری در این برج و كالاهای عرضه شده و رستورانهای آن به دلیل اصرار بر بازگشت سرمایه اولیه آنقدر گران خواهد بود كه قطعا عامه مردم شهر تهران امكان خرید و استفاده از این فضاهای تجاری و تفریحی را نخواهند داشت و گروههای اندكی و شاید گردشگران خارجی مشتری آن میشوند!
اما در مورد كاربرد گردشگری این برج باید گفت كه شاید تنها وجه برج میلاد كه بدون پول و حتی از كیلومترها دورتر هم امكان تحقق دارد، خاصیت گردشگری آن است.
این كه برج میلاد چهارمین برج بلند جهان و یكی از زیباترین آنها در نمای داخلی و خارجی خواهد بود، قابل دید بودن آن از همه نقاط شهر و نیز قابل دید بودن همه شهر در زمان حضور روی سازه برج، امكانات استفاده شده در سازه راس برج نظیر گنبد آسمان، رستوران گردان، سالن دید سربسته و سكوی دید باز از جمله مواردی است كه برج را برای گردشگران داخلی و خارجی دیدنی و جذاب میكند.
در هر صورت مدیر عامل شركت یادمان سازه در گفتوگویی كه با ایسنا داشت اعلام كرد كه گنبد آسمان و رستوران VIP روز عید فطر آماده میشود ولی رستوران گردان آن هم در دهم مهرماه آماده میشود اما طبخ غذا در آن از ۲۰ آبان ماه صورت میگیرد.
میرصادقی تصریح كرد كه در واقع نصب برخی از تجهیزات تكمیلی بهرهبرداری در بخشهای مختلف در حال انجام است كه این اقدامات نیز تا۲۰ آبان ماه تكمیل میشود و برج در همه بخشها بهرهبرداری نهایی میشود.
● بازدید از «میلاد» گران برای همه، ارزان برای برخی
شورای شهر تهران در یكصد و بیست و ششمین جلسه خود پس از اختلاف نظرهای متعدد و متنوع در مورد بهای بازدید از برج میلاد در مورد منوی بازدید از این برج و سایر تصمیم گرفت.
بر این اساس، بالاترین قیمت بلیت بازدید از برج ۱۰ هزار تومان است كه مربوط به بازدید از گنبد آسمان خواهد بود. همچنین مبلغ دریافتی از بازدیدكنندگان از فضاهای عمومی اعم از گردشگران داخلی و خارجی از ساعت ۸ صبح تا ۲۳ در روزهای پنجشنبهها، جمعهها و سایر ایام تعطیل و از ساعت ۱۴ تا ۲۳ در سایر ایام هفته برای ورود به مجموعه برج برای هر نفر هزار تومان است. همچنین بازدیدكنندگان در صورت استفاده از سالن دید، ۶ هزار تومان باید پرداخت كنند.
ورودی پاركینگ نیز به ازای ساعت اول، ۳ هزار تومان و به ازای هر ساعت اضافه در پاركینگ یكهزار و۵۰۰ تومان و هزینه پاركینگ بیش از سه ساعت، ۳ هزار تومان در نظر گرفته شد.
برخی از اعضای شورای شهر تهران تاكید داشتند كه بودجه ساخت این برج سالهای سال از جیب مردم تهران بیرون رفته، چرا باید حالا كه كامل شده برای بازدید از آن چنین رقمهای زیادی را بپردازند. برخی دیگر از جمله رسول خادم نیز بر این نكته تاكید داشتند كه هزینههای نگهداری و بهرهبرداری از چنین برجهایی بسیار بالاست و اگر قرار باشد این هزینهها از محل بلیتهای بازدید تامین شود باید رقمهای ۵۰ یا یكصد دلاری برای آن در نظر گرفت اما واقعیت این است كه مردم توان پرداخت چنین بلیتهایی را ندارند.
حسن بیادی ـ نایب رییس شورای شهر تهران ـ هم در توضیح اعتراض دیگری گفت: اگر این برج ملی است و از پول تهرانیها ساخته شده، یعنی شیرازیها برای بازدید از این برج باید دو برابر پول بدهند؟ و اگر این برج ملی است، دولت هم باید كمك مالی میكرد.
اما اعضای شورای شهر تهران به دلیل آنكه دربسیاری از موارد اختلافی از جمله قیمت قیمت واقعی بلیت برای بازدید برای عموم مردم تهران و قیمت بلیت گردشگران خارجی با هم به توافق نرسیدند توافق كردند كه این قیمتها به دلیل شروع به كار برج تا ۶ ماه اعمال شود و پس از این زمان برای آن مجددا تصمیمگیری میشود.
● ارتفاع و تجربه جدید برج محدودیتها و ترس خاصی داشت
مدیرعامل شركت یادمان سازه مهمترین نگرانی و مهمترین بخش از پروژه برج میلاد را مربوط به تهیه و نصب شیشهها و آسانسورها عنوان و یادآورشد: شرایط خاص ساخت و تامین كردن مصالحی كه در خارج از كشور تولید میشد، بسیار سخت شد و نهایتا همان شركت مشترك ایرانی و خارجی درمورد شیشههای برج همكاری كردند اما در این جریان انرژی زیادی را از ما گرفت.
وی گفت: آسانسورهای برج با سرعت هفت متر در ثانیه باید حركت میكردند و به همین دلیل باید شرایط سازه با آسانسور متعادل میبود. همچنین تاسیسات در حوزه بهرهبرداری جزو نگرانیهای اصلی ما هستند، چرا كه به دلیل جدید بودن این تاسیسات و بی تجربهگی در استفاده از آنها و نیز به دلیل ارتفاع بلند این مجموعه محدودیتها و ترس و واهمهای را به لحاظ ایمنی ایجاد میكرد كه باید دقت نظر و بازرسی فنی و كنترل مضاعفی را در این رابطه اعمال می كردیم و همه این موارد جمع بندی منسجمی را میطلبید كه در زمان بیشتری باید مدیریت میشد.
وی تصریح كرد: ۵۷ درصد این پروژه ظرف ۲۵ تا ۲۶ ماه انجام شده و با توجه به محدودیتهای امكانات و تامین مصالح تجربه سختی را پشت سر گذاشتهایم.
میرصادقی در مورد فاز دوم این پروژه شامل هتل میلاد، گفت: سازمان سرمایهگذاری و مشاركتهای مردمی شهرداری این موضوع را دنبال میكند، اما با توجه به این كه تاییدیه و كنترل فنی این پروژه را شركت یادمان سازه به آنها میدهد در جریان امور مربوط به این بخش هم هستیم و طبق اطلاع من در حال حاضر با سه سرمایهگذار در حال مذاكره نهایی هستند و طی چند روز گذشته شهردار تهران برای جمعبندی نهایی اقدام كردهاند، چرا كه باید دقت بیشتری در انتخاب داشته باشند.
● آنچه در مورد میلاد باقی مانده!
اگر چه كه برج میلاد با تاخیر آماده شد و امروز این برج از حالت ستونی خالی و بیمصرف در گوشهای از شهر به برجی زیبا و كاربردی درآمده اما هنوز نكات قابل توجهی در موردش باقی مانده كه در بلندمدت باید به آن توجه شود. یكی از مهمترین این مسائل رعایت معماری ایرانی و اسلامی در آن است. طراحان برج مالزی برای آنكه زیبایی و اصالت برج را بالا ببرند هنرمندان اصفهانی را برای كاشی كاری نمای زیرین برج دعوت كردند و از هنر آنها بهره بردند! گفته شده كه نمادهایی از هنر و معماری ایرانی و اسلامی در برج میلاد بكار گرفته شده اما به نظر نمیرسد در این فرصت كوتاه كه همه امكانات و تواناییها صرف ساخت نمای كلی برج شده است توجه لازم به این ضرورت صورت گرفته باشد.
از سوی دیگر موضوع مهم بازدیدكنندگان از برج و نحوه حضور و بازدید و قیمت بلیت آنها هنوز در برخی موارد نكات ابهام برانگیز دارد. این نگرانی به طور جدی احساس میشود كه به دلیل بالا بودن قیمت بلیت برای مردم عادی و نوع فضای حاكم بر مجموعه تجاری و تفریحی برج این مجموعه كه با پول مردم ساخته شده تبدیل به فضایی لوكس برای شهر تهران شود كه مردم كماكان فقط آن را از روی زمین ببینند و عدهای قلیل و خاص و البته نمایندگان سازمانهای دولتی توان بازدید یكبار و یا بیشتر از برج میلاد تهران را داشته باشند!
نكته دیگر اینكه فضای پاركینگ میلاد محدودیت دارد و هنوز فضاهای جدید ساخته نشده، در عین حال شبكه مترو برای بازدید از این برج هنوز كامل نشده است در نتیجه وجود سیستم حملو نقل منسجم و هماهنگ برای آن بسیار ضروری است.
میلاد هنوز افتتاح نشده، مورد كنایه برخیها هم بوده به شكلی كه تعدادی از شكستخوردگان عرصههای ورزش بارها اعلام كردند كه «دفعه دیگر ببازیم خودمان را از میلاد پرت میكنیم»!
ذكر این نكته ضروری است كه برج میلاد تا كنون از سوی مرجع رسمی به عنوان نماد تهران معرفی و تائید نشده است و تنها مهدی چمران و برخی از اعضا آن را به نام «نماد تهران» خواندهاند. برج میلاد در ابتدا برج مخابراتی تهران، بعد برج یادمان و سپس به یاد و خاطره سالروز تولد بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به نام برج میلاد خوانده شد و تا چندی پیش قرار بود نام آن به میلاد آسمان تغییر پیدا كند كه همان ابتدا رییس شورای شهر تهران یك «نــــــه» بزرگ كنار پیشنهاد آن گذاشت!
● میلاد عیدی فطر ۸۷ شد
به هر روی كار ساخت برج میلاد كه پس از این در كنار برج آزادی خواه نا خواه به عنوان یكی از نمادهای تهران خواهد بود، حالا دیگر تمام شده و برجی كه حدود ۱۲ سال پیش و پس از دستگیری و اتهامات وارده به شهردار وقتش تا ۱۰ سال بلاتكلیف باقی ماند، با همه بیمهریها، بیتوجهیها و محدودیتها به عنوان تجربهای جدید و منحصر به فرد تا چند روز دیگر رسما «مهر تهرانی» میخورد و متولد میشود و برای شروع میزبان شهرداران كلانشهرها و پایتختهای كشورهای آسیایی خواهد بود.
اخبار
اجتماعی 
آلبوم
چشم براه 
