بررسی مجدد نتایج آزمایش یک واکسن «اچ آی وی» در تایلند نشانه های واقعی از فواید آن در محافظت برابر ابتلا به این ویروس و در نتیجه بیماری ایدز را به نمایش گذاشته است.

دانشمندان ماه گذشته اعلام کردند ترکیبی از واکسن ها در تایلند باعث محافظت ۳۱ درصد شرکت کنندگان در یک پژوهش شده است. در این پژوهش ۱۶ هزار فرد ۱۸ تا ۳۰ ساله شرکت داشتند که هیچ کدام همجنس گرا نبودند.

قبلاً تردیدهایی در مورد اهمیت این یافته مطرح شده بود، اما داده های تازه یی که در کنفرانسی در پاریس منتشر شده حاکی است که هرچند این پژوهش در ابعاد کوچک انجام شده است، اما این یافته ها از لحاظ آماری قابل توجه و مستحکم است.

با این حال دانشمندان می گویند آنها علت این تاثیر را درک نمی کنند و به نظر می رسد در کسانی که بیشتر در معرض خطر هستند، کمتر موثر است.

سرهنگ «نلسون مایکل» از برنامه تحقیقات «اچ آی وی» ارتش امریکا می گوید به رغم این عیب ها، این گامی کوچک در جهت صحیح است. او گفت؛ «مهم است که مردم درک کنند این یک پیشرفت علمی است، یک تحول علمی است، نه پیشرفتی در زمینه بهداشت عمومی، زیرا هنوز واکسنی وجود ندارد که به زودی در دسترس عموم قرار گیرد.»

وی در ادامه افزود؛ «اکنون پس از ۲۶ سال تلاش، بر این باوریم که می توانیم با اعتماد در مسیری گام برداریم که می دانیم با ادامه آن قادر خواهیم بود واکسنی بسازیم که در همه جهان موثر باشد.»

● ابراز تردید:

به رغم خوشحالی اولیه پس از اعلام نتایج آزمایش تایلند، بسیاری از دانشمندان نگران بودند که تاثیر محافظتی این واکسن خیلی کم است. از میان هشت هزار نفری که این واکسن به آنها زده شد، ۵۱ نفر به ویروس «اچ آی وی» آلوده شدند. در میان کسانی که یک واکسن قلابی (برای گمراه کردن داوطلب) دریافت کردند ۷۴ نفر آلوده شدند.

با این حال ارتش امریکا و دولت تایلند که تامین کنندگان منابع مالی این آزمایش بودند، گفتند تاثیر محافظتی آن در ۲/۳۱ درصد شرکت کنندگان نیز از لحاظ آماری تاثیری واقع و قابل توجه است.

اما با انتشار تدریجی داده های بیشتر بعضی از دانشمندان شروع به ابراز تردید در مورد این تاثیر کردند. وقتی کسانی که همه واکسن های خود را نزده بودند کنار گذاشته شدند، این ارقام اهمیت آماری خود را از دست داد. بسیاری از متخصصان نگران بودند این داده ها به درستی زیر ذره بین سایر دانشمندان قرار نگرفته است.

● سوالات زیاد:

اکنون این بازبینی توسط سایر دانشمندان انجام شده است که نشان می دهد نتایج اولیه همچنان به قوت خود باقی است. دانشمندان این نتیجه را با تکیه بر تحلیل کل جمعیت شرکت کننده در این تحقیق به دست آورده اند و تنها هفت نفر که در ابتدای پژوهش آلوده بودند، کنار گذاشته شدند. محققان می گویند این مطمئن ترین راه بررسی این تحقیق است.

آنها همچنین جزییات دو تحلیل دیگر از این بررسی را منتشر کردند که در آنها افرادی که همه داروهای خود را مصرف نکرده بودند، کنار گذاشته شدند.

هر دو اینها به قابل توجه نبودن نتایج اشاره می کرد. در میان دانشمندان حاضر در نشست خبری پاریس یک حس هیجان نسبت به یافته ها وجود داشت.

دکتر «نیکلا فرام» معاون مدیر آزمایشگاه واکسن های «اچ آی وی» در سیاتل واقع در ایالت واشنگتن امریکا گفت؛ «این فوق العاده است. امید زنده است، واکسنی وجود دارد که مانع آلودگی می شود. این اولین بار است که تاثیری هرچند کم در جلوگیری از ابتلا نمایش داده می شود و به همین دلیل این روزی عالی برای دانشمندان است.»

او در ادامه گفت؛ «سوال اصلی این است که این از نظر بیولوژیکی تا چه اندازه اهمیت دارد؟» او گفت آنها تا ۹۵ درصد مطمئن هستند آنچه مشاهده می کنند واقعی است نه فقط یک تصادف محض.

محققان می گویند این واکسن در آفریقا (قاره یی که بالاترین میزان ابتلا را دارد) موثر نخواهد بود. آنها می افزایند هنوز راه درازی تا تولید یک واکسن قابل عرضه در بازار باقی است و اخطار می دهند که جلوگیری و آموزش بهترین راه حفاظت مقابل آلودگی به «اچ آی وی» در میان مدت است.

سرهنگ «جرومی کیم» مدیر محصولات واکسن «اچ آی وی» ارتش امریکاست.

او گفت؛ «ما چیزی داشتیم که یک سوم افرادی را که در تایلند در معرض ویروس قرار گرفتند، محافظت کرد. این یک واکسن موثر جهانی نیست.

نمی توان از آن در خارج از تایلند استفاده کرد.» «دبورا جک» مدیر «ان ای تی» (تراست ملی ایدز) گفت؛ «آزمایش تایلند یک گام بلند در تحقیقات برای یافتن واکسنی برای اچ آی وی است. این نتایج یک فرصت عالی برای کشف سرنخ های تازه درباره اچ آی وی و درک چگونگی عملکرد واکسن اچ آی وی به دانشمندان می دهد.»